Soru: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde etkili olan faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha az önemlidir?
A) Merkeziyetçi bir yönetim anlayışının benimsenmesi
B) Gaza ve cihat anlayışının yaygın olması
C) Balkanlarda güçlü bir devletin bulunmaması
D) Ticaret yollarının kontrol altına alınması
E) Avrupa'daki mezhep savaşları
Çözüm: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde merkeziyetçi yönetim, gaza ve cihat anlayışı, Balkanlardaki siyasi boşluk ve Avrupa'daki mezhep savaşları önemli rol oynamıştır. Ancak, ilk dönemlerde ticaret yollarının kontrol altına alınması diğer faktörler kadar etkili olmamıştır. Bu durum daha çok yükselme döneminde önem kazanmıştır. Bu nedenle cevap D seçeneğidir.