🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

10. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 24
Soru:
Türkiye ekonomisinin sektörel yapısı, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri hakkında önemli bilgiler verir. Genellikle, gelişmiş ülkelerde hizmet ve sanayi sektörlerinin GSYİH içindeki payı yüksekken, tarım sektörünün payı düşüktür.

Aşağıda, Türkiye'nin $2022$ yılındaki Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYİH) sektörel dağılımını gösteren varsayımsal bir grafik verilmiştir:
  • Hizmetler sektörü: $\%65$
  • Sanayi sektörü: $\%25$
  • Tarım sektörü: $\%10$

Bu grafik incelendiğinde, Türkiye ekonomisinin sektörel yapısı ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
A) GSYİH içinde en büyük paya sahip sektör hizmetlerdir.
B) Sanayi sektörünün GSYİH'ye katkısı, tarım sektörünün katkısının iki buçuk katıdır.
C) Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, Türkiye ekonomisinde de tarım sektörünün payı oldukça düşüktür.
D) Ekonomide birincil ekonomik faaliyetler (tarım) hala en büyük istihdam alanını oluşturmaktadır.
E) İkincil ve üçüncül ekonomik faaliyetlerin toplam payı, GSYİH'nin büyük bir kısmını oluşturmaktadır.
Doğru Cevap: D

✍️ Çözüm:

Verilen grafik, Türkiye ekonomisinin $2022$ yılındaki Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYİH) içindeki sektörel dağılımını göstermektedir. Şıkları bu verilere göre değerlendirelim:


A) GSYİH içinde en büyük paya sahip sektör hizmetlerdir.
Grafikte hizmetler sektörünün payı $\%65$ olarak verilmiştir. Sanayi sektörü $\%25$, tarım sektörü ise $\%10$ paya sahiptir. Bu durumda hizmetler sektörü en büyük paya sahiptir. Bu ifade doğrudur.


B) Sanayi sektörünün GSYİH'ye katkısı, tarım sektörünün katkısının iki buçuk katıdır.
Sanayi sektörünün payı $\%25$, tarım sektörünün payı ise $\%10$'dur. Sanayi sektörünün payını tarım sektörünün payına böldüğümüzde: $\frac{\%25}{\%10} = 2.5$ sonucunu elde ederiz. Bu ifade doğrudur.


C) Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, Türkiye ekonomisinde de tarım sektörünün payı oldukça düşüktür.
Tarım sektörünün GSYİH içindeki payı $\%10$ gibi düşük bir orandır. Genellikle gelişmiş ülkelerde tarımın GSYİH içindeki payı düşüktür. Bu durum, Türkiye ekonomisinin gelişim seviyesini gösteren bir özelliktir. Bu ifade doğrudur.


D) Ekonomide birincil ekonomik faaliyetler (tarım) hala en büyük istihdam alanını oluşturmaktadır.
Verilen grafik GSYİH'nin sektörel dağılımını göstermektedir, istihdamın sektörel dağılımını değil. GSYİH'deki payının düşük olması, tarım sektörünün istihdamdaki payının da düşük olduğu anlamına gelmez, ancak Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkede tarımın GSYİH'deki payı düşükken, istihdamdaki payı GSYİH'deki payından daha yüksek olabilir. Ancak grafikte istihdam verisi bulunmadığı için bu konuda kesin bir yorum yapmak mümkün değildir. Ayrıca, GSYİH içindeki payı $\%10$ olan bir sektörün en büyük istihdam alanı olması, modern bir ekonomide pek olası değildir. Genellikle hizmetler sektörü hem GSYİH hem de istihdamda lider konumdadır. Bu ifade, verilen grafik verileriyle desteklenemez ve bu haliyle yanlıştır.


E) İkincil ve üçüncül ekonomik faaliyetlerin toplam payı, GSYİH'nin büyük bir kısmını oluşturmaktadır.
İkincil ekonomik faaliyetler sanayi sektörünü ($\%25$), üçüncül ekonomik faaliyetler ise hizmetler sektörünü ($\%65$) temsil eder. Toplam payları: $\%25 + \%65 = \%90$'dır. Bu oran, GSYİH'nin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Bu ifade doğrudur.


Sonuç olarak, verilen grafik sadece GSYİH dağılımını gösterdiği için istihdam hakkında kesin bir yorum yapılamaz ve 'D' şıkkındaki ifade grafikle çelişmektedir veya grafikten çıkarılamaz.