Bir toplumda akraba evliliklerinin yaygın olması durumunda aşağıdakilerden hangisi beklenmez?
A) Genetik çeşitliliğin azalması
B) Kalıtsal hastalıkların görülme sıklığının artması
C) Popülasyondaki zararlı çekinik genlerin frekansının değişmesi
D) Bireylerin bağışıklık sistemlerinin güçlenmesi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir toplumda akraba evliliklerinin yaygın olmasının genetik sonuçlarını değerlendirmemiz isteniyor. Akraba evlilikleri, genetik yapısı birbirine benzeyen bireylerin evlenmesi anlamına gelir ve bunun popülasyon üzerindeki etkileri önemlidir. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Genetik çeşitliliğin azalması: Akraba evlilikleri, gen havuzunun daralmasına neden olur. Çünkü akrabalar arasında ortak genlerin bulunma olasılığı daha yüksektir. Bu durum, popülasyondaki genetik çeşitliliğin zamanla azalmasına yol açar. Genetik çeşitlilik, bir türün değişen çevre koşullarına uyum sağlayabilmesi için hayati öneme sahiptir. Dolayısıyla, genetik çeşitliliğin azalması beklenen bir durumdur.
- B) Kalıtsal hastalıkların görülme sıklığının artması: Birçok kalıtsal hastalık, çekinik genlerle taşınır. Bu genler, genellikle sadece iki çekinik gen bir araya geldiğinde (homozigot durumda) hastalığın ortaya çıkmasına neden olur. Akrabalar arasında aynı çekinik genleri taşıma olasılığı, akraba olmayanlara göre çok daha yüksektir. Bu da, zararlı çekinik genlerin bir araya gelme ve kalıtsal hastalıkların (örneğin orak hücre anemisi, kistik fibrozis gibi) görülme sıklığının artmasına neden olur. Bu da beklenen bir durumdur.
- C) Popülasyondaki zararlı çekinik genlerin frekansının değişmesi: Akraba evlilikleri sonucunda zararlı çekinik genler daha sık homozigot duruma geçer ve bu genlerin neden olduğu hastalıklar daha görünür hale gelir. Bu durum, doğal seçilim baskısını artırabilir. Hastalıklı bireylerin hayatta kalma ve üreme şansı azalabilir. Bu da, popülasyondaki bu zararlı genlerin frekansının zamanla değişmesine (genellikle azalmasına) neden olabilir. Dolayısıyla, frekansın değişmesi beklenen bir durumdur.
- D) Bireylerin bağışıklık sistemlerinin güçlenmesi: Bağışıklık sistemi, genetik çeşitlilikle doğrudan ilişkilidir. Ne kadar çok farklı genetik yapıya sahip olursak, bağışıklık sistemimiz o kadar farklı patojenlere (hastalık yapıcı mikroorganizmalara) karşı direnç geliştirebilir. Akraba evlilikleri genetik çeşitliliği azalttığı için, bireylerin bağışıklık sistemleri daha az çeşitli antikor üretebilir ve hastalıklara karşı daha savunmasız hale gelebilir. Yani, bağışıklık sisteminin güçlenmesi değil, zayıflaması beklenir. Bu nedenle, bağışıklık sistemlerinin güçlenmesi beklenmeyen bir durumdur.
Cevap D seçeneğidir.
