Dede Korkut Hikayeleri'nin yazıya geçirilme süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Orta Asya'da taşlara kazınmışlardır
B) 15-16. yüzyıllarda yazıya geçirilmişlerdir
C) Osmanlı padişahları tarafından yazılmışlardır
D) 19. yüzyılda ilk defa yazıya geçirilmişlerdir
Sevgili öğrenciler, Dede Korkut Hikayeleri, Türk kültürünün ve edebiyatının en önemli eserlerinden biridir. Bu hikayelerin yazıya geçirilme süreciyle ilgili doğru bilgiyi bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Orta Asya'da taşlara kazınmışlardır: Dede Korkut Hikayeleri, Oğuz Türklerinin yaşam tarzını, geleneklerini ve kahramanlıklarını anlatan destansı halk hikayeleridir. Bu hikayeler başlangıçta sözlü gelenekle kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Orta Asya'da taşlara kazınan yazıtlar (Orhun Yazıtları gibi) daha çok devletin ve yöneticilerin mesajlarını içeren eski Türk yazıtlarıdır. Dede Korkut Hikayeleri'nin bu şekilde yazıya geçirildiğine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) 15-16. yüzyıllarda yazıya geçirilmişlerdir: Dede Korkut Hikayeleri'nin bilinen en eski yazılı nüshaları, Dresden ve Vatikan nüshalarıdır. Bu nüshaların dil ve içerik özellikleri incelendiğinde, 15. yüzyılın sonları ile 16. yüzyılın başlarında yazıya geçirildiği kabul edilmektedir. Bu dönem, hikayelerin sözlü gelenekten yazıya aktarıldığı kritik bir zamandır. Bu bilgi, Dede Korkut Hikayeleri'nin yazıya geçirilme süreciyle ilgili doğru bilgiyi vermektedir.
- C) Osmanlı padişahları tarafından yazılmışlardır: Dede Korkut Hikayeleri, anonim halk ürünleridir; yani belirli bir yazar tarafından değil, halkın ortak hafızası ve sözlü geleneğiyle oluşmuştur. Osmanlı padişahları bu hikayelerin yazarları değildir. Padişahlar döneminde kopyalanmış veya korunmuş olabilirler ama yazarları onlar değildir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) 19. yüzyılda ilk defa yazıya geçirilmişlerdir: 19. yüzyıl, Dede Korkut Hikayeleri'nin bilim dünyası tarafından keşfedilip incelenmeye başlandığı dönemdir. Örneğin, Dresden nüshası 19. yüzyılda H. O. Fleischer tarafından bulunmuş ve Kilisli Rıfat Bilge tarafından ilk defa Latin harflerine çevrilerek yayımlanmıştır. Ancak bu, hikayelerin ilk defa yazıya geçirildiği tarih değil, mevcut yazılı nüshaların bilimsel olarak incelenmeye başlandığı tarihtir. Hikayeler çok daha önce, 15-16. yüzyıllarda yazıya geçirilmiştir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Dede Korkut Hikayeleri'nin yazıya geçirilme süreciyle ilgili doğru bilgi B seçeneğinde verilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
