Yer kabuğundaki levha hareketleri ile ilgili olarak;
I. Depremler ve volkanik faaliyetler levha sınırlarında yoğunlaşır
II. Okyanus ortası sırtlarında levhalar birbirinden uzaklaşır
III. Transform faylarda levhalar yatay yönde kayar
verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Yer kabuğu, büyük ve hareketli parçalardan oluşan bir yapboz gibidir. Bu parçalara levha adını veririz. Levhaların birbirleriyle etkileşimleri, gezegenimizde gözlemlediğimiz birçok jeolojik olayın temel nedenidir. Şimdi, verilen ifadeleri tek tek inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Levhalar sürekli hareket halindedir ve bu hareketler sırasında birbirlerine sürtünür, çarpışır veya birbirinden uzaklaşır. Bu etkileşimler, yer kabuğunda gerilim birikmesine neden olur. Biriken gerilim aniden boşaldığında depremler meydana gelir. Aynı şekilde, levhaların ayrıldığı veya birleştiği bölgelerde magma yüzeye çıkarak volkanik faaliyetlere yol açar. Bu nedenle, deprem kuşakları ve volkanik bölgeler genellikle levha sınırlarıyla çakışır.
Bu ifade de doğrudur. Okyanus ortası sırtları, okyanus tabanında bulunan devasa dağ sıralarıdır. Bu bölgeler, diverjan (ıraksak) levha sınırı olarak adlandırılır. Mantodan yükselen magma, bu sırtlarda yüzeye çıkarak yeni okyanus kabuğu oluşturur ve bu süreç, levhaları birbirinden iterek uzaklaşmalarına neden olur. Atlas Okyanusu'ndaki Orta Atlantik Sırtı, bu tür bir levha sınırına iyi bir örnektir.
Bu ifade de doğrudur. Transform faylar, levhaların birbirine sürtünerek yatay yönde, yani yan yana kaydığı levha sınırlarıdır. Bu tür sınırlarda ne yeni kabuk oluşur ne de eski kabuk yok olur. Sadece levhalar birbirinin yanından geçer. Bu sürtünme sırasında büyük gerilimler birikebilir ve aniden boşaldığında şiddetli depremlere neden olabilir. Kaliforniya'daki San Andreas Fayı, transform faylara en bilinen örnektir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, verilen üç ifadenin de doğru olduğunu görmekteyiz.
Cevap D seçeneğidir.
