Sevgili öğrenciler, bu soruda Büyük Selçuklu Devleti döneminde, Sultan Melikşah'ın emriyle hazırlanan ve güneş yılına dayanan özel bir takvim hakkında bilgi isteniyor. Şimdi bu takvimi ve diğer seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Soru İçeriğini Anlayalım: Soru, Büyük Selçuklu Sultanı Celaleddin Melikşah döneminde, ünlü bilim insanı Ömer Hayyam başkanlığındaki bir astronomlar kurulu tarafından hazırlanan ve "güneş yılına dayanan" bir takvimi soruyor. Bu üç anahtar kelimeye dikkat etmeliyiz: Melikşah, Ömer Hayyam ve güneş yılı.
- A) Hicri Takvim: Bu takvim, İslam dünyasında kullanılan ve Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicretini (622 M.S.) başlangıç kabul eden bir takvimdir. En önemli özelliği ise "ay yılına" dayanmasıdır. Soru ise "güneş yılına dayanan" bir takvim sorduğu için Hicri Takvim doğru cevap olamaz.
- B) Rumi Takvim: Osmanlı Devleti döneminde, özellikle mali işlerde kullanılmak üzere geliştirilmiş, güneş yılına dayanan bir takvimdir. Başlangıcı Hicret'i esas alsa da, güneş yılını kullanır. Ancak, Melikşah döneminde değil, çok daha sonra Osmanlılar tarafından kullanılmıştır. Dolayısıyla bu da doğru cevap değildir.
- C) Celali Takvimi: İşte bu takvim, sorudaki tüm özelliklere uymaktadır. Büyük Selçuklu Sultanı Celaleddin Melikşah'ın emriyle, dönemin ünlü matematikçi, astronom ve şairi Ömer Hayyam'ın başkanlığındaki bir bilim kurulu tarafından hazırlanmıştır. Takvimin adı, Sultan Melikşah'ın "Celaleddin" unvanından gelmektedir. En önemli özelliği ise "güneş yılına" dayanması ve o dönemin şartlarına göre oldukça hassas hesaplamalarla yapılmış olmasıdır. Bu takvim, tarım ve vergi toplama gibi devlet işlerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
- D) Miladi Takvim: Günümüzde dünya genelinde en yaygın kullanılan takvimdir. Güneş yılına dayanır ve başlangıcı Hz. İsa'nın doğumunu (0 veya 1 M.S.) esas alır. Roma İmparatorluğu döneminde Julian Takvimi olarak ortaya çıkmış, daha sonra Papa XIII. Gregorius tarafından reforme edilerek bugünkü şeklini almıştır. Melikşah dönemiyle veya Ömer Hayyam ile bir ilgisi yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, Büyük Selçuklu Sultanı Celaleddin Melikşah döneminde, Ömer Hayyam'ın başkanlığında düzenlenen ve güneş yılına dayanan takvim Celali Takvimi'dir.
Cevap C seçeneğidir.
