Gereklilik kipi eki (-meli, -malı) Test 2

6. "Bu hastalığın tedavisi için ilaçlarını düzenli kullanmalı, doktorun tavsiyelerine uymalı ve sağlıklı beslenmelisin."
Bu cümlede gereklilik kipi eki hangi anlamda kullanılmıştır?

A) Tahmin
B) Zorunluluk
C) İstek
D) Olasılık

Sevgili öğrenciler, bu soruda gereklilik kipinin cümleye kattığı anlamı bulmamız isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:

• Öncelikle, Türkçede gereklilik kipi fiillere "-malı / -meli" ekleri getirilerek oluşturulur. Bu kip, genellikle bir işin yapılması gerektiğini, zorunlu olduğunu veya bir tavsiye niteliği taşıdığını belirtir.
• Verilen cümleye bakalım: "Bu hastalığın tedavisi için ilaçlarını düzenli kullanmalı, doktorun tavsiyelerine uymalı ve sağlıklı beslenmelisin."
• Cümlede geçen "kullanmalı", "uymalı" ve "beslenmelisin" fiillerindeki "-malı / -meli" ekleri, hastalığın tedavisi için bu eylemlerin yapılması gerektiğini, hatta zorunlu olduğunu ifade etmektedir. Yani, tedaviye ulaşmak için bu şartların yerine getirilmesi bir mecburiyettir.
• Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
• A) Tahmin: Cümlede bir tahmin (olabilir, yapabilir) anlamı yoktur. Yapılması gereken kesin eylemlerden bahsedilmektedir.
• B) Zorunluluk: Evet, ilaçları düzenli kullanmak, doktor tavsiyelerine uymak ve sağlıklı beslenmek, hastalığın tedavisi için birer zorunluluktur. Bu eylemlerin yapılmaması durumunda tedavinin başarılı olmayacağı ima edilmektedir.
• C) İstek: Cümlede bir dilek ya da istek (keşke yapsan, isterim ki yap) anlamı yoktur. Daha çok bir gereklilik ve mecburiyet söz konusudur.
• D) Olasılık: Cümlede bir ihtimal ya da olasılık (belki yapar, yapabilir) anlamı yoktur. Yapılması gereken kesin ve zorunlu eylemlerden bahsedilmektedir.
• Görüldüğü gibi, cümledeki gereklilik kipi, hastalığın tedavisi için belirtilen eylemlerin yerine getirilmesinin bir zorunluluk olduğunu açıkça ifade etmektedir.

Cevap B seçeneğidir.