Otonom sinir sisteminin nörotransmitter maddeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Sempatik sinirler genellikle noradrenalin salgılar
B) Parasempatik sinirler genellikle asetilkolin salgılar
C) Sempatik gangliyonlarda asetilkolin nörotransmitter olarak kullanılır
D) Parasempatik gangliyonlarda noradrenalin nörotransmitter olarak kullanılır
Otonom sinir sistemi, vücudumuzun istemsiz fonksiyonlarını düzenleyen önemli bir sistemdir. Bu sistemin doğru çalışması, nörotransmitter adı verilen kimyasal habercilerin doğru yerlerde ve doğru miktarlarda salgılanmasına bağlıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi ifadenin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Sempatik sinirler genellikle noradrenalin salgılar: Bu ifade doğrudur. Sempatik sinir sisteminin postganglionik liflerinin çoğu, hedef organlarda noradrenalin (norepinefrin) salgılayarak tepki oluşturur. Bu, "savaş ya da kaç" tepkisinin temelini oluşturur.
- B) Parasempatik sinirler genellikle asetilkolin salgılar: Bu ifade de doğrudur. Parasempatik sinir sisteminin hem preganglionik hem de postganglionik lifleri asetilkolin salgılar. Postganglionik liflerden salgılanan asetilkolin, hedef organlarda "dinlen ve sindir" tepkilerini tetikler.
- C) Sempatik gangliyonlarda asetilkolin nörotransmitter olarak kullanılır: Bu ifade doğrudur. Otonom sinir sisteminin hem sempatik hem de parasempatik dallarında, merkezi sinir sisteminden çıkan preganglionik nöronlar, gangliyondaki postganglionik nöronlarla sinaps yaparken asetilkolin (ACh) salgılar. Bu asetilkolin, postganglionik nöronlardaki nikotinik reseptörlere bağlanır. Yani, sempatik gangliyonlarda preganglionik nöronlar asetilkolin kullanır.
- D) Parasempatik gangliyonlarda noradrenalin nörotransmitter olarak kullanılır: Bu ifade yanlıştır. Yukarıda C seçeneğinde de belirtildiği gibi, hem sempatik hem de parasempatik gangliyonlarda preganglionik nöronlar asetilkolin salgılar. Parasempatik gangliyonlarda da durum aynıdır; preganglionik parasempatik nöronlar asetilkolin salgılayarak postganglionik nöronları uyarır. Noradrenalin ise genellikle postganglionik sempatik sinir uçlarından salgılanan bir nörotransmitterdir, gangliyonlarda değil.
Bu bilgiler ışığında, parasempatik gangliyonlarda asetilkolin kullanıldığı için, noradrenalin kullanıldığını belirten D seçeneği yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
