Mitoz bölünmenin profaz evresinde aşağıdaki değişikliklerden hangisi gözlenmez?
A) Çekirdek zarının erimesi
B) Sentriyollerin zıt kutuplara hareket etmesi
C) Kromatin ipliğin yoğunlaşarak kromozomları oluşturması
D) Kardeş kromatitlerin ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi
Sevgili öğrenciler, mitoz bölünme, hücrelerin büyümesi, gelişmesi ve yıpranan dokuların onarılması için hayati bir süreçtir. Bu süreç, birbirini takip eden evrelerden oluşur. Soruyu doğru yanıtlamak için, her evrede meydana gelen temel olayları iyi bilmemiz gerekir.
Mitoz bölünmenin ilk evresi olan profaz, hücrenin bölünmeye hazırlandığı ve kromozomların belirginleştiği önemli bir aşamadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çekirdek zarının erimesi: Profaz evresinin sonlarına doğru (bazı kaynaklarda prometafaz olarak da geçer), çekirdek zarı parçalanmaya başlar ve tamamen eriyerek kaybolur. Bu, iğ ipliklerinin kromozomlara bağlanabilmesi için gereklidir. Dolayısıyla, bu olay profazda gözlenir.
- B) Sentriyollerin zıt kutuplara hareket etmesi: Hayvan hücrelerinde sentriyoller (sentrozomlar), profaz evresinde birbirlerinden uzaklaşarak hücrenin zıt kutuplarına doğru hareket etmeye başlarlar. Bu hareket sırasında aralarında iğ iplikleri oluşur. Dolayısıyla, bu olay profazda gözlenir.
- C) Kromatin ipliğin yoğunlaşarak kromozomları oluşturması: Profazın en belirgin özelliklerinden biridir. Hücre bölünmeye başlamadan önce DNA, kromatin iplikler halinde dağınıktır. Profazda bu kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak, mikroskop altında görülebilen belirgin kromozomları oluşturur. Her kromozom, birbirine sentromerle bağlı iki kardeş kromatitten oluşur. Dolayısıyla, bu olay profazda gözlenir.
- D) Kardeş kromatitlerin ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi: Bu olay, mitoz bölünmenin anafaz evresinde gerçekleşir. Anafazda, sentromerler ikiye ayrılır ve her bir kardeş kromatit artık bağımsız bir kromozom olarak kabul edilir. Bu yeni kromozomlar, iğ iplikleri tarafından hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilir. Profazda ise kardeş kromatitler hala birbirine bağlıdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, kardeş kromatitlerin ayrılarak zıt kutuplara çekilmesi profaz evresinde değil, anafaz evresinde meydana gelen bir olaydır.
Cevap D seçeneğidir.
