Konum-zaman grafiğinde eğim negatif ve sabit olan bir hareketli için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sabit hızla ileri yönde hareket ediyordur
B) Sabit hızla geri yönde hareket ediyordur
C) Hızlanıyordur
D) Yavaşlıyordur
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için konum-zaman grafiğinin temel özelliklerini ve eğimin ne anlama geldiğini çok iyi anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:
- Konum-zaman grafiğinde eğim ne anlama gelir?
Bir hareketlinin konum-zaman grafiğinin eğimi, o hareketlinin hızını verir. Yani, grafiğin eğimi ne kadar dikse (büyüklük olarak) hız da o kadar büyüktür. Eğim pozitifse hareketli pozitif yönde, negatifse negatif yönde hareket ediyordur.
- Eğimin "sabit" olması ne anlama gelir?
Grafiğin eğimi sabitse, bu hareketlinin hızının büyüklüğünün değişmediği anlamına gelir. Yani, hareketli sabit bir süratle hareket ediyordur. Bu durumda hareketli ne hızlanıyor ne de yavaşlıyordur.
- Eğimin "negatif" olması ne anlama gelir?
Grafiğin eğimi negatifse, bu hareketlinin negatif yönde hareket ettiği anlamına gelir. Fizikte genellikle bir yönü pozitif (örneğin ileri, sağa veya yukarı), diğer yönü negatif (örneğin geri, sola veya aşağı) olarak kabul ederiz. Dolayısıyla, negatif eğim, hareketlinin seçilen pozitif yönün tersine, yani geri yönde hareket ettiğini gösterir.
- Bu bilgileri birleştirelim:
Soruda verilen bilgilere göre, eğim hem sabit hem de negatif olduğuna göre, hareketli sabit bir hızla negatif yönde hareket ediyordur. Negatif yönü "geri yön" olarak düşünebiliriz.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Sabit hızla ileri yönde hareket ediyordur: Bu durumda konum-zaman grafiğinin eğimi pozitif ve sabit olmalıydı.
- B) Sabit hızla geri yönde hareket ediyordur: Bu ifade, eğimin negatif (geri yön) ve sabit (sabit hız) olması durumuyla tamamen uyumludur.
- C) Hızlanıyordur: Hızlanma durumunda konum-zaman grafiğinin eğiminin büyüklüğü zamanla artar, yani eğim sabit olmaz.
- D) Yavaşlıyordur: Yavaşlama durumunda konum-zaman grafiğinin eğiminin büyüklüğü zamanla azalır, yani eğim sabit olmaz.
Bu analizlere göre, doğru seçenek B'dir.
