Fotofosforilasyon ile oksidatif fosforilasyon karşılaştırıldığında aşağıdaki farklardan hangisi yanlıştır?
A) Fotofosforilasyon kloroplastta, oksidatif fosforilasyon mitokondride gerçekleşir
B) Fotofosforilasyon ışık enerjisini, oksidatif fosforilasyon kimyasal enerjiyi kullanır
C) Fotofosforilasyon sadece bitkilerde, oksidatif fosforilasyon tüm ökaryotlarda görülür
D) Fotofosforilasyon oksijen üretir, oksidatif fosforilasyon oksijen tüketir
Sevgili öğrenciler, bu soruda fotofosforilasyon ve oksidatif fosforilasyon arasındaki farkları inceleyerek yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyor. Her iki süreç de ATP sentezi (fosforilasyon) ile ilgilidir ancak farklı enerji kaynakları ve farklı hücresel konumlarda gerçekleşirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Fotofosforilasyon kloroplastta, oksidatif fosforilasyon mitokondride gerçekleşir
- Fotofosforilasyon, fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında ATP sentezidir ve bitki hücrelerindeki kloroplastların tilakoit zarlarında gerçekleşir.
- Oksidatif fosforilasyon ise hücresel solunumun son aşamasıdır ve ökaryot hücrelerde mitokondrinin iç zarında gerçekleşir.
- Bu ifade doğrudur.
- B) Fotofosforilasyon ışık enerjisini, oksidatif fosforilasyon kimyasal enerjiyi kullanır
- Fotofosforilasyon, adından da anlaşılacağı gibi, ATP sentezi için doğrudan güneş ışığından gelen ışık enerjisini kullanır. Bu enerji, elektron taşıma sistemi aracılığıyla bir proton gradyanı oluşturmak için kullanılır.
- Oksidatif fosforilasyon ise, glikoz gibi organik moleküllerin yıkımından elde edilen NADH ve $FADH_2$ gibi indirgenmiş koenzimlerde depolanan kimyasal enerjiyi (elektronların enerjisini) kullanarak ATP sentezler.
- Bu ifade doğrudur.
- C) Fotofosforilasyon sadece bitkilerde, oksidatif fosforilasyon tüm ökaryotlarda görülür
- Fotofosforilasyon (fotosentez), bitkilerin yanı sıra algler (tek hücreli veya çok hücreli ökaryotlar) ve siyanobakteriler (prokaryotlar) gibi fotosentetik organizmalarda da görülür. Dolayısıyla "sadece bitkilerde" ifadesi yanlıştır.
- Oksidatif fosforilasyon ise, aerobik solunum yapan hemen hemen tüm ökaryotlarda (bitkiler, hayvanlar, mantarlar, protistler) gerçekleşir.
- Bu ifade, fotofosforilasyonun sadece bitkilerde gerçekleştiği kısmı nedeniyle yanlıştır.
- D) Fotofosforilasyon oksijen üretir, oksidatif fosforilasyon oksijen tüketir
- Oksijenik fotofosforilasyon sırasında, su moleküllerinin parçalanması ($H_2O$ fotolizi) sonucu oksijen ($O_2$) açığa çıkar. Bu, fotosentezin önemli bir yan ürünüdür.
- Oksidatif fosforilasyonun gerçekleştiği elektron taşıma sisteminde, oksijen ($O_2$) son elektron alıcısı olarak görev yapar ve su ($H_2O$) oluşumuyla sonuçlanır. Yani oksijen tüketilir.
- Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, C seçeneğindeki ifade yanlıştır çünkü fotofosforilasyon sadece bitkilerde değil, algler gibi diğer ökaryotlarda ve hatta bazı prokaryotlarda da görülür.
Cevap C seçeneğidir.
