Molarite ve yoğunluk ilişkisi (M=d.%.10/MA) Test 2

🎓 Molarite ve yoğunluk ilişkisi (M=d.%.10/MA) Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, molarite, yoğunluk ve kütlece yüzde derişim gibi temel kimya konularını kapsayan "Molarite ve yoğunluk ilişkisi (M=d.%.10/MA) Test 2" testindeki soruları çözebilmen için gerekli bilgileri sade ve anlaşılır bir dille özetlemektedir.

📌 Molarite (Molar Derişim)

Molarite, bir çözeltinin derişimini (konsantrasyonunu) ifade etmenin en yaygın yollarından biridir. Birim hacimdeki çözünen madde miktarını gösterir.

• Molarite (M) = Çözünen maddenin mol sayısı (n) / Çözeltinin hacmi (V)
• Formülü: $M = \frac{n}{V}$
• Birimleri: mol/L (mol/litre) veya M (molar)
• Çözelti hacmi (V) her zaman litre (L) cinsinden olmalıdır.

💡 İpucu: Molarite, çözeltide ne kadar "aktif" madde olduğunu anlamamızı sağlar. Örneğin, 1 M şeker çözeltisi ile 2 M şeker çözeltisi arasında, 2 M olan daha tatlıdır çünkü aynı hacimde daha fazla şeker molekülü içerir.

📌 Yoğunluk (Özkütle)

Yoğunluk, bir maddenin birim hacminin kütlesidir. Maddelerin ayırt edici özelliklerinden biridir.

• Yoğunluk (d) = Maddenin kütlesi (m) / Maddenin hacmi (V)
• Formülü: $d = \frac{m}{V}$
• Birimleri: g/mL (gram/mililitre) veya g/cm³ (gram/santimetreküp)
• Yoğunluk, çözeltinin toplam kütlesi ve toplam hacmi kullanılarak hesaplanır.

⚠️ Dikkat: Molarite formülündeki 'V' çözeltinin hacmini litre cinsinden, yoğunluk formülündeki 'V' ise maddenin hacmini genellikle mL veya cm³ cinsinden ifade eder. Birimlere dikkat!

📌 Kütlece Yüzde Derişim

Kütlece yüzde derişim, bir çözeltideki çözünen maddenin kütlesinin, çözeltinin toplam kütlesine oranının yüzde olarak ifadesidir.

• Kütlece Yüzde Derişim (%) = (Çözünen kütlesi / Çözelti kütlesi) $\times 100$
• Formülü: $\% = \frac{m_{çözünen}}{m_{çözelti}} \times 100$
• Çözelti kütlesi ($m_{çözelti}$) = Çözünen kütlesi + Çözücü kütlesi
• Birimleri: % (yüzde)

📝 Örnek: %10'luk tuzlu su demek, 100 gram tuzlu su çözeltisinin 10 gramının tuz, 90 gramının ise su olduğu anlamına gelir.

📌 Mol Kütlesi (MA - Molar Mass)

Mol kütlesi, bir maddenin 1 molünün kütlesidir. Atom kütleleri kullanılarak hesaplanır.

• Birimleri: g/mol (gram/mol)
• Bir elementin mol kütlesi, periyodik tablodaki atom kütlesine eşittir (örneğin, Karbon (C) için yaklaşık 12 g/mol).
• Bir bileşiğin mol kütlesi, bileşiği oluşturan atomların mol kütlelerinin toplamıdır (örneğin, $H_2O$ için $2 \times 1$ (H) $+ 1 \times 16$ (O) = 18 g/mol).

📌 Molarite, Yoğunluk ve Yüzde Derişim Arasındaki İlişki

Bu üç kavram, özellikle ticari çözeltilerin veya hazır derişik çözeltilerin molaritesini hesaplamak için sıklıkla birlikte kullanılır. Aralarındaki ilişkiyi kuran pratik bir formül mevcuttur:

• Formül: $M = \frac{d \cdot \% \cdot 10}{MA}$
• Bu formüldeki değişkenlerin birimleri şunlardır:
  • $M$: Molarite (mol/L)
  • $d$: Çözeltinin yoğunluğu (g/mL veya g/cm³)
  • $\%$ : Kütlece yüzde derişim (örneğin, %20'lik bir çözelti için '20' değeri kullanılır)
  • $10$: Birim dönüşümlerinden gelen sabit bir çarpan
  • $MA$: Çözünen maddenin mol kütlesi (g/mol)

💡 İpucu: Bu formül, özellikle laboratuvarda stok çözeltilerin (piyasada hazır bulunan derişik çözeltiler) etiket bilgilerinden (yoğunluk ve yüzde derişim) yola çıkarak molaritelerini hızlıca hesaplamak için çok kullanışlıdır.

⚠️ Dikkat: Bu formülü kullanırken her bir değişkenin doğru birimde olduğundan emin olun. Özellikle yoğunluğun g/mL ve yüzde derişimin doğrudan sayı değeri olarak (örn: %36 için 36) girilmesi önemlidir.