Temel ve türetilmiş nicelikler nedir? Test 2

Bir öğrenci laboratuvarda cismin yoğunluğunu hesaplamak istiyor. Bunun için hangi temel nicelikleri ölçmelidir?

A) Kütle ve hacim
B) Uzunluk ve zaman
C) Sıcaklık ve kütle
D) Hacim ve sıcaklık

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bir cismin yoğunluğunu hesaplamak, fizik ve kimya laboratuvarlarında sıkça yapılan temel bir işlemdir. Yoğunluk, bir maddenin birim hacmindeki kütle miktarıdır. Yani, bir cismin ne kadar "sıkı" olduğunu gösteren bir özelliktir. Her saf maddenin belirli bir sıcaklık ve basınçta kendine özgü bir yoğunluğu vardır.

Yoğunluk ($ho$) matematiksel olarak şu formülle ifade edilir:

$ho = rac{m}{V}$

• $ho$ (rho): Cismin yoğunluğunu temsil eder. Hesaplamak istediğimiz nicelik budur.
• $m$: Cismin kütlesidir. Kütle, bir cismin içerdiği madde miktarının bir ölçüsüdür ve bir terazi ile ölçülür.
• $V$: Cismin hacmidir. Hacim, bir cismin uzayda kapladığı yer miktarını ifade eder ve genellikle dereceli silindir (sıvılar için) veya geometrik formüller (düzenli şekilli katılar için) kullanılarak bulunur.

Bu formülden de açıkça görüldüğü gibi, bir cismin yoğunluğunu hesaplayabilmek için, o cismin kütlesini ($m$) ve hacmini ($V$) ölçmemiz gerekir. Bu iki temel nicelik ölçüldükten sonra, kütleyi hacme bölerek yoğunluk değerine ulaşırız.

Diğer seçeneklerdeki nicelikler (uzunluk, zaman, sıcaklık) yoğunluk hesaplaması için doğrudan gerekli değildir. Örneğin, uzunluk hacmi hesaplamak için kullanılabilir ancak doğrudan yoğunluk formülünde yer almaz. Sıcaklık ise yoğunluğu etkileyen bir faktör olabilir (çünkü maddelerin hacmi sıcaklıkla değişebilir) ama yoğunluğun kendisini hesaplamak için temel ölçülen nicelikler kütle ve hacimdir.

Cevap A seçeneğidir.