Merhaba sevgili öğrenciler,
1856 Islahat Fermanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Bu fermanın özelliklerini ve amaçlarını doğru bir şekilde anlamak için her bir yargıyı tek tek inceleyelim:
- I. Azınlık haklarını genişletmiştir: Bu yargı doğrudur. 1856 Islahat Fermanı, özellikle gayrimüslim tebaanın (azınlıkların) haklarını Müslümanlarla eşitlemeyi hedeflemiştir. Bu fermanla, gayrimüslimlere devlet memuru olabilme, askere gidebilme (veya bedel ödeyebilme), mahkemelerde şahitlik yapabilme gibi haklar tanınmış, ayrımcı ifadeler ve uygulamalar kaldırılmaya çalışılmıştır. Amaç, tüm Osmanlı vatandaşlarını eşit kabul ederek devlete bağlılığı artırmaktı.
- II. Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engellemiştir: Bu yargı yanlıştır. Islahat Fermanı, Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engelleme amacı taşısa da, bu amacına ulaşamamıştır. Hatta bazı tarihçilere göre, azınlık haklarının genişletilmesi ve Batılı devletlerin bu hakları bahane ederek Osmanlı'nın iç işlerine daha fazla karışması, milliyetçilik akımlarının güçlenmesine ve imparatorluğun dağılma sürecinin hızlanmasına neden olmuştur. Ferman, imparatorluğun ömrünü uzatmak yerine, beklenen etkiyi yaratamamıştır.
- III. Batılı devletlerin desteğini sağlamayı amaçlamıştır: Bu yargı doğrudur. 1856 Islahat Fermanı, Kırım Savaşı'nın (1853-1856) hemen ardından, Paris Barış Konferansı öncesinde ilan edilmiştir. Osmanlı Devleti, bu fermanı ilan ederek Batılı müttefiklerine (İngiltere, Fransa) reformist bir devlet olduğunu göstermeyi, onların desteğini almayı ve iç işlerine karışmalarını engellemeyi amaçlamıştır. Fermanın ilan edilmesi, Osmanlı'nın Avrupa devletler hukukuna dahil edilmesinin ve toprak bütünlüğünün garanti altına alınmasının bir şartı olarak da görülmüştür.
Bu durumda, I ve III numaralı yargılar doğru, II numaralı yargı ise yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
