Hangi cümlede görülen geçmiş zaman ekiyle çekimlenmiş bir fiil, olumsuzluk eki almıştır?
A) Dünkü toplantıya katılamadı.
B) Yeni projeyi anlattı.
C) Misafirlerini kapıda karşıladı.
D) Bütün sınavlardan yüksek not aldı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, görülen geçmiş zaman ekiyle çekimlenmiş bir fiilin aynı zamanda olumsuzluk eki alıp almadığını bulmamız isteniyor. Görülen geçmiş zaman eki "-dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü" şekillerinde karşımıza çıkar. Olumsuzluk eki ise "-ma, -me"dir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Dünkü toplantıya katılamadı.
- Bu cümledeki fiil "katılamadı"dır.
- Fiilin kökü "katıl-"dır.
- "katıl-a-ma-dı" şeklinde eklerine ayırabiliriz. Burada "-a-" yeterlilik fiilinin eki, "-ma-" olumsuzluk eki ve "-dı" ise görülen geçmiş zaman ekidir.
- Görüldüğü gibi, fiil hem olumsuzluk eki (-ma) hem de görülen geçmiş zaman eki (-dı) almıştır. Bu nedenle bu seçenek doğru cevaptır.
- B) Yeni projeyi anlattı.
- Bu cümledeki fiil "anlattı"dır.
- Fiilin kökü "anlat-"tır.
- "anlat-tı" şeklinde eklerine ayrılır. Burada sadece görülen geçmiş zaman eki (-tı) vardır, olumsuzluk eki (-ma/-me) yoktur.
- C) Misafirlerini kapıda karşıladı.
- Bu cümledeki fiil "karşıladı"dır.
- Fiilin kökü "karşıla-"dır.
- "karşıla-dı" şeklinde eklerine ayrılır. Burada sadece görülen geçmiş zaman eki (-dı) vardır, olumsuzluk eki (-ma/-me) yoktur.
- D) Bütün sınavlardan yüksek not aldı.
- Bu cümledeki fiil "aldı"dır.
- Fiilin kökü "al-"dır.
- "al-dı" şeklinde eklerine ayrılır. Burada sadece görülen geçmiş zaman eki (-dı) vardır, olumsuzluk eki (-ma/-me) yoktur.
İncelemelerimiz sonucunda, görülen geçmiş zaman ekiyle çekimlenmiş ve olumsuzluk eki almış fiilin A seçeneğinde bulunduğunu görmüş olduk.
Cevap A seçeneğidir.
