10. "Akşamüstü parkta yürüyüş yaparken, yaprakların sararmaya başladığını fark ettim. Sonbaharın gelişi bana zamanın ne kadar hızlı aktığını hatırlattı. Geçen yıl bu zamanlar neler yaptığımı düşündüm ve aslında çok şeyin değiştiğini anladım."
Bu günlük yazısında aşağıdaki anlatım özelliklerinden hangisi bulunmamaktadır?
A) Gözlem
B) Kişisel yorum
C) Doğrudan anlatım
D) Bilimsel veri
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, verilen günlük yazısında hangi anlatım özelliğinin bulunmadığını tespit etmemiz isteniyor. Günlük yazısını dikkatlice okuyarak her bir seçeneği değerlendirelim:
- Günlük Yazısının Analizi:
- "Akşamüstü parkta yürüyüş yaparken, yaprakların sararmaya başladığını fark ettim." - Burada yazar, çevresindeki bir değişikliği gözlemlemiştir.
- "Sonbaharın gelişi bana zamanın ne kadar hızlı aktığını hatırlattı." - Yazar, gözlemlediği olaydan yola çıkarak kişisel bir duyguya ve yoruma ulaşmıştır.
- "Geçen yıl bu zamanlar neler yaptığımı düşündüm ve aslında çok şeyin değiştiğini anladım." - Yazar, geçmişle şimdiyi karşılaştırarak yine kişisel bir çıkarım ve yorum yapmıştır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Gözlem: Metinde "yaprakların sararmaya başladığını fark ettim" ifadesi, yazarın çevresindeki doğayı gözlemlediğini açıkça göstermektedir. Dolayısıyla gözlem özelliği bulunmaktadır.
- B) Kişisel yorum: "zamanın ne kadar hızlı aktığını hatırlattı", "çok şeyin değiştiğini anladım" gibi ifadeler, yazarın gözlemlerinden yola çıkarak kendi duygu ve düşüncelerini, kişisel çıkarımlarını dile getirdiğini gösterir. Dolayısıyla kişisel yorum özelliği bulunmaktadır.
- C) Doğrudan anlatım: Doğrudan anlatım, bir başkasının sözlerinin veya bir karakterin düşüncelerinin hiç değiştirilmeden, tırnak içinde veya belirli bir ifadeyle (örneğin "dedi ki:") aktarılmasıdır. Bu günlük yazısında yazar kendi duygu ve düşüncelerini aktarmaktadır, ancak herhangi bir diyalog veya başkasının sözü doğrudan alıntılanmamıştır. Bu anlamda doğrudan anlatım bulunmamaktadır. Ancak bir günlük yazısı, yazarın kendi deneyimlerini doğrudan aktarması anlamına da gelebilir. Bu seçeneği şimdilik bir kenarda tutalım ve D seçeneğine bakalım.
- D) Bilimsel veri: Bilimsel veri, nesnel gerçeklere, araştırmalara, istatistiklere veya bilimsel açıklamalara dayanan bilgilerdir. Metinde yaprakların neden sarardığına dair bilimsel bir açıklama, zamanın akışıyla ilgili fiziksel bir teori ya da herhangi bir sayısal veri veya bilimsel bir olguya yer verilmemiştir. Metin tamamen kişisel gözlem ve yorumlardan oluşmaktadır. Bu nedenle bilimsel veri özelliği kesinlikle bulunmamaktadır.
C seçeneğindeki "doğrudan anlatım" terimi, bazen yazarın kendi deneyimlerini aracısız bir şekilde aktarması olarak da yorumlanabilir ki bu durumda günlük yazısı doğrudan anlatım içerir. Ancak genellikle "doğrudan anlatım" denildiğinde, bir başkasının sözlerinin tırnak içinde aktarılması kastedilir. D seçeneğindeki "bilimsel veri" ise metinde kesinlikle yer almayan, çok net bir özelliktir. Günlük yazıları kişisel ve özneldir, bilimsel veriler ise nesnel ve kanıta dayalıdır. Bu iki özellik birbirine zıttır.
Bu nedenle, verilen günlük yazısında kesinlikle bulunmayan anlatım özelliği bilimsel veridir.
Cevap D seçeneğidir.
