Bir DNA molekülündeki tamamlayıcı zinciri bulmak için iki temel kuralı bilmemiz gerekir:
- Baz Eşleşmesi Kuralı: DNA'da Adenin (A) her zaman Timin (T) ile, Guanin (G) ise her zaman Sitozin (C) ile eşleşir.
- Antiparalel Yapı Kuralı: DNA'nın iki zinciri birbirine antiparaleldir. Yani, bir zincir 5' ucundan 3' ucuna doğru ilerlerken, tamamlayıcı zincir 3' ucundan 5' ucuna doğru ilerler.
Şimdi bu kuralları kullanarak verilen 5'-ATGCCG-3' dizilimine tamamlayıcı zinciri adım adım bulalım:
- Adım 1: Verilen DNA zincirini yazın.
5'- A T G C C G -3'
- Adım 2: Her nükleotitin tamamlayıcısını bulun.
- A'nın tamamlayıcısı T'dir.
- T'nin tamamlayıcısı A'dır.
- G'nin tamamlayıcısı C'dir.
- C'nin tamamlayıcısı G'dir.
- C'nin tamamlayıcısı G'dir.
- G'nin tamamlayıcısı C'dir.
Böylece tamamlayıcı baz dizilimi "TACGGC" olur.
- Adım 3: Tamamlayıcı zincirin yönünü belirleyin.
Verilen zincir 5' ucundan 3' ucuna doğru (5'-...-3') olduğu için, tamamlayıcı zincir 3' ucundan 5' ucuna doğru (3'-...-5') olmalıdır.
- Adım 4: Tamamlayıcı zinciri doğru baz dizilimi ve yön ile birleştirin.
Bulduğumuz baz dizilimi TACGGC ve yönü 3'den 5'e olduğu için, tamamlayıcı zincir 3'-TACGGC-5' şeklinde olacaktır.
Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- A) 3'-TACGGC-5' - Bu, bizim bulduğumuz tamamlayıcı zincirdir.
- B) 5'-TACGGC-3' - Baz dizilimi doğru olsa da, yönü yanlıştır (antiparalel kuralına uymaz).
- C) 3'-ATGCCG-5' - Bu, baz eşleşmesi kuralına uymaz; sadece orijinal zincirin ters yönde yazılmış halidir.
- D) 5'-UACGGC-3' - DNA'da Timin (T) yerine Uracil (U) bulunmaz. Uracil, RNA'ya özgü bir bazdır. Ayrıca yönü de yanlıştır.
Bu adımları takip ettiğimizde, doğru tamamlayıcı zincirin 3'-TACGGC-5' olduğunu görürüz.
Cevap A seçeneğidir.
