Bir haritada iki nokta arasındaki gerçek uzaklık 120 km'dir. Bu iki nokta harita üzerinde 8 cm ile gösterildiğine göre, haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?
A) 1/500.000Merhaba sevgili öğrenciler!
Harita ölçeği, harita üzerindeki bir uzunluğun, gerçekteki karşılığına oranını gösteren çok önemli bir bilgidir. Bu soruda, bize verilen harita uzaklığı ve gerçek uzaklığı kullanarak haritanın ölçeğini bulacağız. Haydi adım adım ilerleyelim!
Harita ölçeği, aşağıdaki formülle hesaplanır:
Ölçek = Harita Uzaklığı / Gerçek Uzaklık
Unutmayın, ölçek genellikle bir kesir olarak ifade edilir ve payı her zaman 1'dir. Örneğin, $1/100.000$ ölçek, haritadaki 1 cm'nin gerçekte 100.000 cm'ye (yani 1 km'ye) eşit olduğu anlamına gelir.
Ölçek hesaplarken, harita uzaklığı ve gerçek uzaklığın birimlerinin aynı olması çok önemlidir. Genellikle harita uzaklığı santimetre (cm) cinsinden verilir, bu yüzden gerçek uzaklığı da santimetreye çevirmemiz gerekir.
Şimdi 120 km'yi santimetreye çevirelim:
Artık gerçek uzaklığımız da santimetre cinsinden: $12.000.000 \text{ cm}$.
Şimdi bulduğumuz değerleri ölçek formülünde yerine yazalım:
Ölçek = $\frac{\text{Harita Uzaklığı}}{\text{Gerçek Uzaklık}} = \frac{8 \text{ cm}}{12.000.000 \text{ cm}}$
Ölçeği $1/X$ şeklinde ifade etmek için, kesrin payını 1 yapmamız gerekiyor. Bunun için hem payı hem de paydayı 8'e bölelim:
Böylece haritanın ölçeğini bulmuş olduk: $\frac{1}{1.500.000}$
Bulduğumuz ölçek olan $1/1.500.000$ değerini seçeneklerle karşılaştırdığımızda, bu değerin C seçeneği ile aynı olduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.