1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil eki alan bir sözcük kullanılmamıştır?
A) Eve gelince hemen ders çalışmaya başladı.Sevgili öğrenciler, bu soruda zarf-fiil (bağ-fiil veya ulaç olarak da bilinir) eki alan bir sözcüğün bulunmadığı cümleyi tespit etmemiz isteniyor. Zarf-fiiller, fiillere gelerek onları zarf görevinde kullanan eklerdir ve cümleye zaman, durum, sebep gibi anlamlar katarlar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi sözcüklerin zarf-fiil eki alıp almadığını bulalım:
Bu cümlede "gelince" sözcüğü, "gelmek" fiiline "-ince" zarf-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Cümleye "ne zaman" sorusuna cevap veren bir zaman anlamı katmaktadır. Dolayısıyla bu cümlede zarf-fiil bulunmaktadır.
Bu cümlede "görür görmez" sözcük grubu, "görmek" fiiline "-r...-maz" zarf-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu ek, eylemin hemen ardından başka bir eylemin gerçekleştiği anlamını verir. Cümleye "hemen, anında" anlamı katarak bir zaman zarfı görevi üstlenmiştir. Bu cümlede de zarf-fiil vardır.
Bu cümlede "yürürken" sözcüğü, "yürümek" fiiline "-ken" zarf-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu ek, eylemin devam ettiği sırada başka bir eylemin gerçekleştiği anlamını verir. Cümleye "ne zaman" sorusuna cevap veren bir zaman anlamı katmaktadır. Bu seçenekte de zarf-fiil kullanılmıştır.
Bu cümlede "okumak" sözcüğü, "okumak" fiiline "-mak" eki getirilerek oluşturulmuştur. Ancak "-mak, -mek" ekleri zarf-fiil ekleri değil, isim-fiil (mastar) ekleridir. İsim-fiiller fiilleri isim gibi kullanmamızı sağlar. Bu cümlede zarf-fiil eki alan bir sözcük bulunmamaktadır.
Bu incelemeler sonucunda, D seçeneğindeki cümlede zarf-fiil eki alan bir sözcük kullanılmadığını görüyoruz. "Okumak" sözcüğü bir isim-fiildir.
Cevap D seçeneğidir.
