Bu soruda, bilim insanlarının belirli gözlemlerden (100 kuğunun beyaz olması) yola çıkarak genel bir sonuca (tüm kuğuların beyaz olduğu) ulaşma biçimi sorulmaktadır. Bu tür akıl yürütme biçimlerini inceleyelim:
- Tümevarım (Endüksiyon): Belirli, tekil olaylardan veya gözlemlerden yola çıkarak genel bir sonuca ulaşma biçimidir. Gözlemlenen örneklerin tümü için geçerli olduğu düşünülen bir genelleme yapılır. Bu genelleme, gözlemlerin doğruluğuna dayanır ancak yeni bir gözlemle yanlışlanabilir. Örneğin, 100 beyaz kuğu gözlemleyip "Tüm kuğular beyazdır" sonucuna varmak bir tümevarım örneğidir. Çünkü belirli sayıda kuğu gözlemlenmiş ve bu gözlemlerden yola çıkarak tüm kuğular hakkında genel bir hüküm verilmiştir.
- Tümdengelim (Dedüksiyon): Genel bir önermeden veya kuraldan yola çıkarak belirli bir sonuca ulaşma biçimidir. Eğer genel öncüller doğruysa, sonuç da kesinlikle doğru olmak zorundadır. Örneğin, "Tüm insanlar ölümlüdür" (genel önerme) ve "Sokrates bir insandır" (belirli önerme) öncüllerinden "Sokrates ölümlüdür" (belirli sonuç) sonucuna ulaşmak tümdengelimdir.
- Kıyas (Analoji): İki farklı şey arasındaki benzerliklere dayanarak, birinde bulunan bir özelliğin diğerinde de bulunabileceği sonucuna varma biçimidir. Örneğin, "A gezegeni Dünya'ya benziyor, Dünya'da yaşam var, o zaman A gezegeninde de yaşam olabilir" gibi bir akıl yürütmedir. Bu, belirli gözlemlerden genel bir kural çıkarma durumu değildir.
- Doğruluk Tablosu: Mantıkta, bileşik önermelerin doğruluk değerlerini (doğru veya yanlış) belirlemek için kullanılan bir yöntemdir. Önermelerin ve bağlaçların (ve, veya, ise vb.) tüm olası kombinasyonlarını gösterir. Bu, bir akıl yürütme biçimi değil, mantıksal bir analiz aracıdır.
Soruya dönecek olursak, bilim insanları 100 farklı kuğuyu gözlemlemiş (belirli gözlemler) ve hepsinin beyaz olduğunu tespit ederek "Tüm kuğular beyazdır" (genel sonuç) sonucuna varmıştır. Bu süreç, belirli örneklerden genel bir kurala ulaşma olduğu için tümevarım akıl yürütme biçimine uyar.
Cevap C seçeneğidir.
