Ayşe, diyet programını bozduğunda "Bugün çok stresli bir gün geçirdim, bir kereden bir şey olmaz" diye düşünmüştür.
Ayşe'nin bu düşüncesi aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisine örnektir?
A) Bastırma
B) Yansıtma
C) Mantığa bürüme
D) Özdeşim kurma
Sevgili öğrenciler, bu soru, psikolojide önemli bir yer tutan savunma mekanizmaları konusunu anlamamızı istiyor. Savunma mekanizmaları, bireyin kaygı, suçluluk veya stres gibi olumsuz duygularla başa çıkmak için bilinçdışı olarak kullandığı yöntemlerdir. Şimdi Ayşe'nin durumunu ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Ayşe'nin Durumu: Ayşe, diyetini bozduktan sonra "Bugün çok stresli bir gün geçirdim, bir kereden bir şey olmaz" diye düşünüyor. Burada Ayşe, diyetini bozma eylemini haklı çıkarmak ve kendini daha iyi hissetmek için bir neden bulmaya çalışıyor.
- A) Bastırma: Bastırma, bireyin kabul edilemez düşünceleri, duyguları veya anıları bilinçdışına iterek unutmaya çalışmasıdır. Ayşe'nin durumunda bir şeyi unutma veya bilinçdışına itme söz konusu değildir; aksine, yaptığı eylemi bilinçli bir şekilde açıklamaya çalışmaktadır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Yansıtma: Yansıtma, bireyin kendi kabul edilemez duygu, düşünce veya özelliklerini başkalarına atfetmesidir. Örneğin, "Ben tembel değilim, o bana tembel diyor" gibi. Ayşe, kendi eylemini başkasına yüklemiyor, kendi eylemine bir gerekçe bulmaya çalışıyor. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
- C) Mantığa bürüme (Rasyonalizasyon): Mantığa bürüme, bireyin kabul edilemez bir davranış veya duygu için mantıklı, makul ve sosyal olarak kabul edilebilir görünen bir açıklama bulmasıdır. Asıl sebep genellikle farklıdır ancak kişi, suçluluk veya kaygıdan kaçınmak için bu "mantıklı" açıklamayı kullanır. Ayşe'nin "çok stresli bir gün geçirdim" ve "bir kereden bir şey olmaz" düşünceleri, diyetini bozma eylemini haklı çıkarmak ve kendini rahatlatmak için bulduğu "mantıklı" gerekçelerdir. Bu, tam olarak mantığa bürüme tanımına uymaktadır.
- D) Özdeşim kurma: Özdeşim kurma, bireyin başka bir kişinin (genellikle hayran olduğu veya korktuğu birinin) özelliklerini, davranışlarını veya değerlerini benimsemesidir. Ayşe'nin durumunda başka biriyle özdeşleşme veya onun özelliklerini taklit etme gibi bir durum söz konusu değildir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Ayşe, diyetini bozma eylemini, yaşadığı stresi ve "bir kereden bir şey olmaz" düşüncesini kullanarak kendi vicdanını rahatlatmaya ve eylemini haklı göstermeye çalışmaktadır. Bu durum, savunma mekanizmalarından mantığa bürümenin tipik bir örneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
