Ortak iyon etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Ortak iyon derişimi arttıkça Kçç değeri de artarMerhaba sevgili öğrenciler!
Ortak iyon etkisi, kimyasal dengenin önemli prensiplerinden biridir. Bu soruyu adım adım inceleyerek konuyu daha iyi anlayalım.
Az çözünen bir iyonik bileşiğin (tuzun) doygun çözeltisine, bu bileşiğin yapısındaki iyonlardan birini içeren başka bir madde eklendiğinde, çözünürlük dengesi Le Chatelier ilkesine göre kayar. Eklenen bu iyon, "ortak iyon" olarak adlandırılır. Ortak iyonun derişimi arttığında, denge ürünler (iyonlar) tarafındaki derişim artışını dengelemek için girenler (katı tuz) yönüne kayar. Bu durum, katı tuzun daha fazla çökmesine ve dolayısıyla az çözünen tuzun çözünürlüğünün azalmasına neden olur.
$K_{çç}$ (veya $K_{sp}$), az çözünen iyonik bileşiklerin doygun çözeltilerindeki iyon derişimlerinin çarpımını ifade eden bir denge sabitidir. Tüm denge sabitleri gibi, $K_{çç}$'nin değeri de sadece sıcaklığa bağlıdır. Çözeltiye ortak iyon eklemek veya iyon derişimlerini değiştirmek, denge konumunu değiştirir ancak $K_{çç}$ değerini değiştirmez. $K_{çç}$ değeri, belirli bir sıcaklıkta o bileşik için sabittir.
Bu ifade yanlıştır. $K_{çç}$ bir denge sabitidir ve sıcaklık sabit kaldığı sürece değeri değişmez. Ortak iyon eklemek sadece çözünürlüğü etkiler, $K_{çç}$'yi değil.
Bu ifade doğrudur. Ortak iyon etkisi, az çözünen tuzun çözünürlüğünü azaltır (denge sola, yani katı oluşumu yönüne kayar). Ancak $K_{çç}$ bir denge sabiti olduğu için, sıcaklık değişmedikçe değeri sabit kalır.
Bu ifade yanlıştır. Ortak iyon çözünürlüğü azaltır, $K_{çç}$'yi ise değiştirmez.
Bu ifade yanlıştır. Ortak iyon $K_{çç}$'yi değiştirmez, ancak çözünürlüğü etkiler (azaltır).
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, ortak iyonun eklenmesi çözünürlüğü azaltırken, $K_{çç}$ değeri sıcaklık sabit olduğu sürece değişmeden kalır.
Cevap B seçeneğidir.
