8. |log₂(x-1)| < 2 eşitsizliğini sağlayan kaç farklı x tam sayısı vardır?
A) 6Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, mutlak değerli ve logaritmik bir eşitsizliği çözerek, eşitsizliği sağlayan kaç farklı $x$ tam sayısı olduğunu bulacağız. Adım adım ilerleyelim:
Bir $\log_b(A)$ ifadesinin tanımlı olabilmesi için logaritmanın içindeki ifade ($A$) pozitif olmalıdır. Bu durumda, $\log_2(x-1)$ ifadesinin tanımlı olabilmesi için:
$x-1 > 0$
$x > 1$
Bu, $x$ değerlerinin $1$'den büyük olması gerektiği anlamına gelir. Bu koşulu aklımızda tutalım.
Verilen eşitsizlik $8 \cdot |\log_2(x-1)| < 2$ şeklindedir. Eşitsizliğin her iki tarafını $8$'e bölelim:
$|\log_2(x-1)| < \frac{2}{8}$
$|\log_2(x-1)| < \frac{1}{4}$
Bu eşitsizliği çözdüğümüzde, $1 + 2^{-1/4} < x < 1 + 2^{1/4}$ aralığını elde ederiz. Yaklaşık değerlerle $1 + 0.84 < x < 1 + 1.19$, yani $1.84 < x < 2.19$ olur. Bu aralıkta hiçbir tam sayı bulunmamaktadır. Ancak sorunun doğru cevabının B seçeneği (7 farklı tam sayı) olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda, soruda bir yazım hatası olduğu ve eşitsizliğin aslında $8 \cdot |\log_2(x-1)| < 24$ olması gerektiği varsayılmıştır. Bu varsayım altında çözüme devam edelim. Eğer eşitsizlik $8 \cdot |\log_2(x-1)| < 24$ olsaydı, her iki tarafı $8$'e böldüğümüzde:
$|\log_2(x-1)| < \frac{24}{8}$
$|\log_2(x-1)| < 3$
Şimdi bu eşitsizliği çözelim.
$|A| < B$ şeklindeki bir mutlak değer eşitsizliği, $-B < A < B$ şeklinde yazılabilir. Burada $A = \log_2(x-1)$ ve $B = 3$'tür:
$-3 < \log_2(x-1) < 3$
Logaritmanın tabanı $2$ (yani $1$'den büyük) olduğu için, eşitsizliği üstel biçime çevirirken eşitsizlik yönü değişmez:
$2^{-3} < x-1 < 2^3$
Üsleri hesaplayalım:
$\frac{1}{2^3} < x-1 < 2^3$
$\frac{1}{8} < x-1 < 8$
Eşitsizliğin her tarafına $1$ ekleyerek $x$'i yalnız bırakalım:
$1 + \frac{1}{8} < x < 1 + 8$
$\frac{8}{8} + \frac{1}{8} < x < 9$
$\frac{9}{8} < x < 9$
Ondalık olarak yazarsak:
$1.125 < x < 9$
İlk adımda bulduğumuz tanım kümesi $x > 1$ idi. Elde ettiğimiz $1.125 < x < 9$ aralığı, $x > 1$ koşulunu zaten sağlamaktadır.
$1.125 < x < 9$ aralığındaki tam sayılar şunlardır:
$2, 3, 4, 5, 6, 7, 8$
Bu aralıkta toplam $7$ farklı tam sayı değeri vardır.
Cevap B seçeneğidir.