Bir benzetmede "benzetme yönü" aşağıdakilerden hangisidir?
A) Benzeyen ve benzetilen arasındaki ortak özellik
B) Benzetme edatı
C) Kendisine benzetilen varlık
D) Benzeyen varlık
Sevgili öğrenciler, benzetme (teşbih) günlük hayatta ve edebiyatta sıkça kullandığımız, bir kavramı veya varlığı daha iyi açıklamak, daha etkili kılmak veya zihnimizde canlandırmak için başka bir şeye benzetme sanatıdır. Bir benzetme genellikle dört temel unsurdan oluşur:
- Benzeyen: Özelliği anlatılmak istenen, zayıf olan varlık veya kavramdır.
- Kendisine Benzetilen: Özelliği bilinen, güçlü olan ve benzeyenin benzetildiği varlık veya kavramdır.
- Benzetme Edatı: Benzeyen ile kendisine benzetilen arasındaki ilişkiyi kuran kelime veya edattır (örneğin; gibi, sanki, misali, kadar).
- Benzetme Yönü: Benzeyen ile kendisine benzetilen arasındaki ortak özelliktir. Yani, iki şeyin hangi açıdan birbirine benzediğini gösteren kısımdır.
Şimdi sorumuzdaki "benzetme yönü" kavramını daha yakından inceleyelim:
- Bir benzetme yaparken, iki farklı şeyi birbiriyle kıyaslarız. Bu kıyaslamanın bir sebebi, bir ortak noktası olmalıdır. İşte bu ortak nokta, benzetme yönüdür.
- Örneğin, "Aslan gibi güçlü asker" benzetmesini ele alalım:
- Benzeyen: Asker
- Kendisine Benzetilen: Aslan
- Benzetme Edatı: gibi
- Benzetme Yönü: güçlü (Askerin aslana benzetilmesinin sebebi, her ikisinin de "güçlü" olmasıdır.)
- Gördüğünüz gibi, benzetme yönü, benzeyen ve kendisine benzetilen arasındaki o belirgin, paylaşılan özelliktir. Bu özellik olmasa, benzetmenin bir anlamı kalmazdı.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Benzeyen ve benzetilen arasındaki ortak özellik: Yukarıdaki açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi, benzetme yönü tam olarak budur. İki varlığın hangi açıdan birbirine benzediğini gösteren ortak niteliktir.
- B) Benzetme edatı: Bu, "gibi", "sanki" gibi kelimelerdir ve benzetme yönünden farklı bir unsurdur.
- C) Kendisine benzetilen varlık: Bu, benzetmede güçlü olan, bilinen varlıktır (örneğimizde "aslan"). Bu da benzetme yönü değildir.
- D) Benzeyen varlık: Bu, benzetmede zayıf olan, özelliği anlatılmak istenen varlıktır (örneğimizde "asker"). Bu da benzetme yönü değildir.
Bu durumda, "benzetme yönü"nün tanımına en uygun seçenek A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
