Sevgili öğrenciler, bu soruda modernist romanların önemli bir özelliğini, yani geleneksel anlatı yapısını reddetme eğilimini ve bunun hangi kavramla ilişkili olduğunu anlamamız isteniyor. Modernist romanlar, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkarak önceki dönemlerin (özellikle realizm ve natüralizm) yerleşik anlatım biçimlerine meydan okumuştur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Klasisizm: Klasisizm, 17. yüzyılda ortaya çıkmış, akıl, düzen, denge ve açıklığı esas alan bir sanat ve edebiyat akımıdır. Geleneksel kurallara sıkı sıkıya bağlıdır ve antik Yunan-Roma sanatını örnek alır. Dolayısıyla, geleneksel anlatı yapısını reddetmek yerine, onu yücelten ve takip eden bir akımdır. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- B) Epik tiyatro: Epik tiyatro, 20. yüzyılın başlarında Bertolt Brecht tarafından geliştirilen bir tiyatro türüdür. Seyircinin oyunla özdeşleşmesini engellemeyi, eleştirel düşünmesini sağlamayı amaçlar (yabancılaştırma etkisi). Geleneksel tiyatro kurallarını yıksa da, bu kavram doğrudan modernist romanlardaki anlatı yapısının reddiyle değil, tiyatro sanatı ile ilgilidir.
- C) Üstkurmaca (Metafiction): Üstkurmaca, bir kurmaca eserin kendi kurmaca doğasına dikkat çekmesi, kendi yazılma sürecini veya kurgusunu sorgulamasıdır. Yazarın okuyucuya "Bu bir hikaye, ben de onu yazanım" demesi, anlatıcının kendi hikayesini yazarken yaşadığı zorlukları anlatması veya hikayenin nasıl inşa edildiğini göstermesi gibi durumları içerir. Modernist ve postmodernist romanlarda sıkça görülen bu teknik, geleneksel anlatının "gerçeklik yanılsaması" yaratma çabasını bozar ve okuyucuyu anlatının kendisi üzerine düşünmeye sevk eder. Geleneksel anlatı yapısının (başlangıç-gelişme-sonuç, olay örgüsü, karakter gelişimi vb.) sorgulanması ve reddedilmesiyle doğrudan ilişkilidir.
- D) Pastoral şiir: Pastoral şiir, kır yaşamını, çobanları, doğayı ve kırsal güzellikleri idealize ederek anlatan bir şiir türüdür. Antik dönemlerden beri var olan bu türün, modernist romanlardaki anlatı yapısının reddedilmesiyle hiçbir ilgisi yoktur.
Görüldüğü gibi, modernist romanların geleneksel anlatı yapısını reddetme, okuyucuyu metnin kurmaca doğası üzerine düşündürme ve anlatının nasıl inşa edildiğini gösterme eğilimi, en çok üstkurmaca kavramıyla ilişkilidir. Bu teknik, romanın kendi kendisi hakkında konuşması, kendi kurmaca oluşunu ifşa etmesi anlamına gelir ve geleneksel anlatının şeffaflığını bozar.
Cevap C seçeneğidir.
