Bir ailenin üç kuşak boyunca yaşadığı sosyal statü değişimini inceleyen araştırmacı, aşağıdaki hareketlilik türlerinden hangisi üzerinde çalışmaktadır?
A) Yatay hareketlilik
B) Coğrafi hareketlilik
C) Kuşaklararası hareketlilik
D) Mesleki hareketlilik
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir ailenin farklı kuşakları arasında yaşanan sosyal statü değişimini inceleyen bir araştırmacının hangi hareketlilik türü üzerinde çalıştığı soruluyor. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Öncelikle sorunun anahtar ifadesine dikkat edelim: "üç kuşak boyunca yaşanan sosyal statü değişimi". Bu ifade, değişimin tek bir kişiyle sınırlı olmadığını, aksine bir aile içindeki farklı nesiller arasında gerçekleştiğini açıkça belirtiyor.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Yatay hareketlilik: Bu tür hareketlilik, bireyin sosyal statüsünde veya sınıfında bir değişiklik olmadan, bir konumdan başka bir konuma geçmesidir. Örneğin, bir mühendisin başka bir şirkette aynı pozisyonda işe başlaması yatay hareketliliktir. Statü değişimi olmadığı için bu seçenek doğru değildir.
- B) Coğrafi hareketlilik: Bu, bireylerin veya grupların fiziksel olarak bir yerden başka bir yere taşınmasıdır (örneğin, bir şehirden başka bir şehre göç etmek). Sosyal statü değişimiyle doğrudan ilgili değildir, bu yüzden bu seçenek de doğru değildir.
- C) Kuşaklararası hareketlilik: Bu hareketlilik türü, bir ailenin farklı kuşakları (nesilleri) arasında sosyal statüde meydana gelen değişimleri ifade eder. Örneğin, bir dedenin çiftçi, babanın işçi ve torunun doktor olması, kuşaklararası yukarı yönlü bir hareketliliktir. Soru metnindeki "üç kuşak boyunca yaşanan sosyal statü değişimi" ifadesi tam olarak bu durumu anlatmaktadır. Bu nedenle, araştırmacı kuşaklararası hareketlilik üzerinde çalışmaktadır.
- D) Mesleki hareketlilik: Bu, bir bireyin kendi yaşam süresi içinde mesleğinde veya işinde yaptığı değişiklikleri ifade eder. Bu değişiklikler bazen sosyal statü değişimine yol açabilir (örneğin, bir işçinin yönetici olması). Ancak soru, tek bir bireyin mesleki değişiminden ziyade, "üç kuşak boyunca" yaşanan statü değişimini vurguladığı için, mesleki hareketlilik bu durumun genel tanımı olmaktan uzaktır. Kuşaklararası hareketlilik, mesleki hareketliliği de kapsayan daha geniş ve sorunun bağlamına daha uygun bir kavramdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, bir ailenin üç kuşak boyunca yaşadığı sosyal statü değişimini inceleyen bir araştırmacının çalıştığı hareketlilik türü, kuşaklararası hareketliliktir.
Cevap C seçeneğidir.
