Yeni öğrenilen bilgilerin, önceden öğrenilmiş bilgileri engellemesi ve unutulmasına yol açması durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
A) İleriye ket vurmaSevgili öğrenciler, bu soru öğrenme psikolojisi alanında önemli bir kavram olan "ket vurma" (interference) durumunu anlamamızı istiyor. Bilgilerin birbirini etkilemesi ve hatırlamayı zorlaştırması durumlarına ket vurma denir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Ket vurma, bir bilginin öğrenilmesinin veya hatırlanmasının, başka bir bilginin öğrenilmesi veya hatırlanması tarafından engellenmesi durumudur. Bu durum, öğrenme ve bellek süreçlerimizde sıkça karşılaştığımız bir olgudur.
İleriye ket vurma, önceden öğrenilmiş bilgilerin, yeni öğrenilecek bilgilerin hatırlanmasını engellemesi durumudur. Yani, eski bilgiler yeni bilgileri zorlaştırır. Örneğin, eski telefon numaranızı çok iyi bildiğiniz için, yeni telefon numaranızı hatırlamakta zorlanmanız ileriye ket vurmadır.
Geriye ket vurma, yeni öğrenilmiş bilgilerin, önceden öğrenilmiş bilgilerin hatırlanmasını engellemesi durumudur. Soru metninde tam olarak bu durum açıklanmıştır: "Yeni öğrenilen bilgilerin, önceden öğrenilmiş bilgileri engellemesi ve unutulmasına yol açması". Örneğin, yeni bir dil öğrenmeye başladıktan sonra, daha önce öğrendiğiniz eski dilin kelimelerini hatırlamakta zorlanmanız geriye ket vurmadır.
Motivasyonel unutma, kişinin bilinçli veya bilinçdışı olarak hatırlamak istemediği, genellikle travmatik veya rahatsız edici bilgileri unutması durumudur. Bu, ket vurma ile ilgili bir durum değildir.
Anlık unutma, genellikle dikkat eksikliği veya kısa süreli belleğin anlık olarak aşırı yüklenmesi sonucu ortaya çıkan, geçici ve kısa süreli unutmalardır. Örneğin, birinin adını tam o anda hatırlayamamak gibi. Bu da ket vurma kavramından farklıdır.
Soru metninde "Yeni öğrenilen bilgilerin, önceden öğrenilmiş bilgileri engellemesi" ifadesi açıkça geriye ket vurmanın tanımını yapmaktadır. Yeni bilgi (yeni öğrenilen) eski bilgiyi (önceden öğrenilmiş) engelliyor.
Cevap B seçeneğidir.