İskandinavya yükselmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Buzul erimeleri sonucu litosfer üzerindeki yükün azalmasıyla oluşmuşturİskandinavya yükselmesi, son buzul çağının sona ermesiyle birlikte, bölgeyi kaplayan devasa buz kütlelerinin erimesi sonucu Dünya kabuğunun (litosferin) üzerindeki ağırlığın azalmasıyla meydana gelen bir jeolojik olaydır. Bu olaya izostatik geri sekme veya izostatik denge hareketi denir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin yanlış olduğunu bulalım:
Bu ifade doğrudur. Son buzul çağında İskandinavya, kilometrelerce kalınlıktaki buz tabakalarıyla kaplıydı. Bu buz kütleleri, litosfer üzerinde büyük bir baskı oluşturarak kabuğun mantoya doğru çökmesine neden olmuştu. Buzullar eriyip çekildiğinde, bu ağırlık ortadan kalktı ve litosfer, mantonun daha akışkan katmanları üzerinde yavaşça yukarı doğru yükselmeye başladı. Bu, izostatik denge prensibinin bir sonucudur.
Bu ifade de doğrudur. İzostatik geri sekme, çok yavaş ilerleyen ve binlerce yıl süren bir jeolojik süreçtir. Buzulların tamamen erimesinden bu yana yaklaşık 10.000 yıldır devam eden bu yükselme, günümüzde de uydu tabanlı ölçüm sistemleri (GPS gibi) ile tespit edilmektedir. Yükselme hızı zamanla azalmış olsa da, süreç henüz tamamlanmamıştır.
Bu ifade yanlıştır. İskandinavya yükselmesi, geniş alanları etkileyen, kıtasal ölçekteki dikey hareketler olan bir epirojenik hareket örneğidir. Ancak, epirojenik hareketler genellikle volkanik faaliyetlerle doğrudan ilişkili değildir. Volkanik faaliyetler genellikle levha sınırlarında (örneğin, okyanus ortası sırtları veya dalma-batma bölgeleri) veya sıcak noktalar üzerinde yoğunlaşır. İskandinavya, aktif volkanizmanın yoğun olarak görüldüğü bir bölge değildir. Buzul sonrası izostatik yükselme, magmatik aktivite veya volkanizma ile değil, litosferin üzerindeki yükün değişimiyle ilgilidir.
Bu ifade doğrudur. Güncel jeodezik ölçümler (örneğin, GPS verileri) İskandinavya'nın bazı bölgelerinde, özellikle eski buz tabakasının merkezine yakın yerlerde, yılda yaklaşık $1$ cm (veya $10$ mm) civarında bir yükselme hızıyla hareket etmeye devam ettiğini göstermektedir. Bu hız, bölgeden bölgeye farklılık gösterebilir ancak genel olarak bu aralıktadır.
Bu bilgiler ışığında, İskandinavya yükselmesinin volkanik faaliyetlerle yoğun olarak ilişkili olduğu ifadesi yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
