Sevgili öğrenciler, bu soruda altı çizili sözcüğün anlam özelliğini doğru bir şekilde belirleyebilmek için öncelikle sözcüğün ne anlama geldiğini ve farklı anlam özelliklerini hatırlayalım.
- Adım 1: Altı çizili sözcüğü belirleyelim.
Cümlede altı çizili sözcük "metaforu" kelimesidir. Bu kelimenin kökü "metafor"dur.
- Adım 2: "Metafor" kelimesinin anlamını düşünelim.
"Metafor", bir şeyi başka bir şeyle benzetme yoluyla anlatma sanatıdır. Örneğin, "aşk bir denizdir" derken, aşkın derinliğini, sınırsızlığını, bazen fırtınalı bazen sakin oluşunu denize benzeterek anlatırız. Bu, edebiyatta sıkça kullanılan bir anlatım biçimidir.
- Adım 3: Anlam özelliklerini hatırlayalım.
- Gerçek anlam: Bir kelimenin akla gelen ilk, temel anlamıdır. Sözlükteki ilk karşılığıdır. (Örnek: "Ev" kelimesi, insanların yaşadığı yapı.)
- Mecaz anlam: Bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Genellikle benzetme veya soyutlama yoluyla oluşur. (Örnek: "Yüreği yandı" cümlesindeki "yanmak" kelimesi, üzülmek anlamında.)
- Terim anlam: Bir bilim, sanat, spor dalı veya mesleğe özgü, özel ve belirli bir kavramı ifade eden kelimelerdir. Bu kelimeler, ilgili alanda kullanıldığında tek ve net bir anlam taşır. (Örnek: "Üçgen" geometri terimi, "nota" müzik terimi.)
- Somut anlam: Beş duyu organımızdan (görme, işitme, koklama, tatma, dokunma) herhangi biriyle algılayabildiğimiz varlıkları veya kavramları ifade eden kelimelerdir. (Örnek: "Masa", "ses", "çiçek".)
- Adım 4: "Metafor" kelimesinin hangi anlam özelliğine girdiğini değerlendirelim.
"Metafor" kelimesi, edebiyat ve retorik (söz sanatı) alanında kullanılan, belirli bir edebi sanatı veya anlatım biçimini ifade eden özel bir kavramdır. Şiir, roman, öykü gibi edebi metinleri incelerken veya bu metinler hakkında konuşurken "metafor", "benzetme", "teşbih", "istiare" gibi kelimeleri kullanırız. Bu kelimeler, edebiyat bilimine ait özel terimlerdir.
- Adım 5: Seçenekleri inceleyelim.
- A) Gerçek anlam: "Metafor" kelimesi burada kendi temel anlamında kullanılmış olsa da, bu temel anlamı bir bilim dalına ait özel bir kavramı ifade ettiği için "terim anlam" daha kapsayıcı ve doğru bir tanımdır.
- B) Mecaz anlam: "Metafor" kelimesi kendisi mecazi bir anlamda kullanılmamıştır. Tam tersine, mecazı (benzetmeyi) açıklayan bir kavramdır.
- C) Terim anlam: "Metafor", edebiyat ve dil biliminde kullanılan, belirli bir söz sanatını ifade eden özel bir terimdir. Bu nedenle doğru seçenektir.
- D) Somut anlam: "Metafor", beş duyu organımızla algılayabileceğimiz somut bir varlık değildir; soyut bir kavramdır.
Bu analizler sonucunda, "metafor" kelimesinin edebiyat bilimine ait özel bir kavramı ifade etmesi nedeniyle terim anlam özelliğine sahip olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
