Bir biyoteknoloji firması, $2n = 46$ kromozoma sahip insan hücrelerinde gen terapisi uyguluyor. Terapi sonrası hücrelerin kromozom sayısı ve genetik yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenen bir sonuç değildir?
A) Kromozom sayısı değişmez
B) Hedef genin dizilimi değişebilir
C) Hücrenin toplam DNA miktarı artabilir
D) Kromozom sayısı 92'ye çıkabilir
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, gen terapisinin insan hücrelerinde ne gibi sonuçlar doğurabileceğini ve hangi sonucun beklenmedik olduğunu anlamamız isteniyor. Gen terapisi, genetik hastalıkları tedavi etmek amacıyla hücrelere genetik materyal ekleme, çıkarma veya değiştirme işlemidir. İnsan hücrelerinin normalde $2n = 46$ kromozoma sahip olduğunu biliyoruz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kromozom sayısı değişmez: Gen terapisi genellikle belirli bir geni hedef alır ve onu hücrenin mevcut kromozomlarından birine ekler veya mevcut bir geni düzeltir. Bu işlem, genellikle kromozomların sayısını değiştirmez. Yeni bir gen eklense bile, bu genellikle mevcut bir kromozomun içine entegre edilir veya hücre içinde bağımsız bir plazmit olarak kalır, ancak yeni bir "kromozom" olarak sayılmaz. Bu nedenle, kromozom sayısının değişmemesi beklenen bir sonuçtur.
- B) Hedef genin dizilimi değişebilir: Gen terapisinin temel amacı budur. Hastalıklı bir geni düzeltmek, işlevsiz bir genin yerine sağlıklı bir gen koymak veya hücreye yeni bir işlev kazandıracak bir gen eklemek, hedef genin DNA diziliminde bir değişiklik yapılmasını gerektirir. Bu nedenle, hedef genin diziliminin değişmesi kesinlikle beklenen bir sonuçtur.
- C) Hücrenin toplam DNA miktarı artabilir: Gen terapisi sırasında hücreye yeni bir gen (yani bir DNA parçası) eklendiğinde, hücrenin toplam DNA miktarı da doğal olarak artar. Bu artış, tüm genomun yanında çok küçük bir miktar olsa da, teknik olarak bir artıştır. Örneğin, bir virüs vektörü ile yeni bir gen eklendiğinde, bu gen hücrenin DNA'sına entegre olur ve toplam DNA miktarını artırır. Bu nedenle, toplam DNA miktarının artması beklenen bir sonuçtur.
- D) Kromozom sayısı 92'ye çıkabilir: Kromozom sayısının $46$'dan $92$'ye çıkması, hücrenin tüm genomunu iki katına çıkardığı (tetraploidi) anlamına gelir. Bu durum, genellikle hücre bölünmesinde ciddi bir hata (örneğin, mitozun sonunda sitokinezin gerçekleşmemesi) sonucu ortaya çıkar ve gen terapisinin doğrudan bir amacı veya beklenen bir sonucu değildir. Gen terapisi, belirli genleri hedef alırken, tüm kromozom setinin iki katına çıkmasına neden olmaz. Bu tür büyük bir kromozom anormalliği, gen terapisinin hedefleriyle uyumlu değildir ve genellikle istenmeyen bir durumdur.
Bu analizlere göre, gen terapisinin doğrudan ve beklenen bir sonucu olmayan durum, hücrenin kromozom sayısının $92$'ye çıkmasıdır.
Cevap D seçeneğidir.
