Genetik mühendisliği nedir Test 2

Bir araştırmacı, bakteriyel plasmid ve insan DNA'sını kullanarak rekombinant DNA oluşturuyor. Bu süreçte aşağıdaki enzimlerden hangisinin kullanılması en uygun olur?

A) Amilaz ve pepsin
B) Restriksiyon enzimi ve DNA ligaz
C) Katalaz ve tripsin
D) Polimeraz ve helikaz

Rekombinant DNA teknolojisi, farklı organizmalardan alınan DNA parçalarını birleştirerek yeni bir DNA molekülü oluşturma sürecidir. Bu süreçte, DNA'yı belirli yerlerden kesen ve ardından bu kesilen parçaları birleştiren özel enzimler kullanılır.

• Adım 1: DNA'yı Kesmek

  Rekombinant DNA oluşturmak için öncelikle hem bakteriyel plazmidin hem de insan DNA'sının belirli bölgelerden kesilmesi gerekir. Bu kesme işlemi, DNA'nın istenilen gen parçasını izole etmek ve plazmidi genin yerleştirileceği şekilde açmak için hayati öneme sahiptir. Bu görevi üstlenen enzimler restriksiyon enzimleridir. Restriksiyon enzimleri, DNA dizisindeki spesifik tanıma bölgelerini (örneğin, GAATTC gibi) tanır ve bu bölgelerden DNA'yı keser. Bu kesimler genellikle "yapışkan uçlar" adı verilen tek sarmallı çıkıntılar oluşturur, bu da farklı DNA parçalarının birbirine bağlanmasını kolaylaştırır.

• Adım 2: DNA Parçalarını Birleştirmek

  Kesilen insan DNA'sı parçası (gen) ve açık hale getirilen bakteriyel plazmid, uygun koşullarda bir araya geldiğinde, yapışkan uçları sayesinde geçici olarak eşleşebilirler. Ancak bu geçici bağlantıyı kalıcı hale getirmek için fosfodiester bağlarının oluşturulması gerekir. Bu birleştirme (ligasyon) işlemini gerçekleştiren enzim DNA ligazdır. DNA ligaz, DNA omurgasındaki kesikleri kapatarak, insan DNA'sını plazmidin içine kalıcı olarak yerleştirir ve rekombinant plazmidi oluşturur.

• Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) Amilaz ve pepsin: Amilaz nişastayı, pepsin ise proteinleri sindiren enzimlerdir. DNA manipülasyonunda kullanılmazlar.
  • B) Restriksiyon enzimi ve DNA ligaz: Restriksiyon enzimi DNA'yı belirli yerlerden keser, DNA ligaz ise kesilen DNA parçalarını birbirine bağlar. Bu enzimler, rekombinant DNA teknolojisinin temel araçlarıdır ve sorudaki sürece en uygun olanlardır.
  • C) Katalaz ve tripsin: Katalaz hidrojen peroksiti parçalar, tripsin ise proteinleri sindirir. DNA manipülasyonunda kullanılmazlar.
  • D) Polimeraz ve helikaz: Polimeraz, DNA sentezi (kopyalanması) yapar ve DNA onarımında görev alır. Helikaz, DNA sarmalını açar. Rekombinant DNA oluşturulurken doğrudan kesme ve birleştirme aşamalarında birincil olarak kullanılmazlar (polimeraz daha sonra rekombinant DNA'nın çoğaltılmasında rol oynayabilir, ancak ilk oluşumunda kesme ve birleştirmeden sonra gelir).

Bu nedenle, bakteriyel plazmid ve insan DNA'sını kullanarak rekombinant DNA oluşturma sürecinde DNA'yı kesmek ve birleştirmek için en uygun enzimler restriksiyon enzimi ve DNA ligazdır.

Cevap B seçeneğidir.