Türk dilinin tarihsel gelişimi Test 1

Türkçenin tarihi gelişiminde "Osmanlı Türkçesi" dönemi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Sadece halkın konuştuğu bir dildir.
B) Tamamen Arapça ve Farsça kelimelerden oluşur.
C) Yazı dili ile konuşma dili arasında büyük fark vardır.
D) Hiçbir Türk lehçesinden etkilenmemiştir.

Sevgili öğrenciler, Türkçenin zengin tarihi gelişiminde "Osmanlı Türkçesi" dönemi, dilimizin önemli bir evresini temsil eder. Bu dönemdeki dilin özelliklerini anlamak için seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) Sadece halkın konuştuğu bir dildir.

  Bu ifade yanlıştır. Osmanlı Türkçesi, özellikle devletin resmi yazışmalarında, divan edebiyatında ve aydın zümrenin eserlerinde kullanılan, Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalarla yoğunlaşmış, oldukça ağdalı bir yazı ve edebiyat dilidir. Halkın günlük konuşma dili ise çok daha sade ve Türkçe kökenli kelimelere dayanmaktaydı. Dolayısıyla, Osmanlı Türkçesi sadece halkın konuştuğu bir dil olmaktan çok, belirli bir zümrenin ve resmiyetin dilidir.

• B) Tamamen Arapça ve Farsça kelimelerden oluşur.

  Bu da doğru bir ifade değildir. Osmanlı Türkçesi, Arapça ve Farsçadan çok sayıda kelime, tamlama ve hatta bazı dil bilgisi kurallarını almıştır; ancak bu, dilin tamamen bu dillerden oluştuğu anlamına gelmez. Osmanlı Türkçesi, kendi öz Türkçe kelime dağarcığını, eklerini ve cümle yapısını korumuştur. Arapça ve Farsça kelimeler, Türkçe gramer kurallarına uyarlanarak kullanılmıştır. "Tamamen" ifadesi, bu seçeneği yanlış kılar.

• D) Hiçbir Türk lehçesinden etkilenmemiştir.

  Bu iddia da yanlıştır. Osmanlı Türkçesi, Türkçenin Oğuz grubuna ait bir lehçenin (Batı Oğuzcası) devamı niteliğindedir. Anadolu'da konuşulan çeşitli Türk lehçeleri ve ağızları, Osmanlı Türkçesinin temelini oluşturmuş ve onu beslemiştir. Kendi kökeni itibarıyla diğer Türk lehçeleriyle güçlü bir bağı vardır ve onlardan etkilenmiştir.

• C) Yazı dili ile konuşma dili arasında büyük fark vardır.

  İşte doğru ifade budur! Osmanlı Türkçesi döneminin en belirgin özelliklerinden biri, yazı dili (edebi dil) ile halkın günlük konuşma dili arasındaki büyük farktır. Aydın zümrenin kullandığı yazı dili, Arapça ve Farsça kelime, tamlama ve dil bilgisi kurallarıyla ağırlaşmış, süslü ve karmaşık bir yapıya sahipti. Bu dil, halkın anlamakta zorlandığı bir seviyeye ulaşmıştı. Halkın konuştuğu dil ise daha sade, Türkçe kelimelerin ağırlıkta olduğu ve günlük iletişime yönelik bir yapıdaydı. Bu duruma dil biliminde "diglossia" (iki dillilik) denir ve Osmanlı Türkçesi için oldukça karakteristiktir.

Cevap C seçeneğidir.