2017 anayasa değişikliği ile getirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde, bakanlar kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır
B) Bakanlar, milletvekili olma şartını taşımak zorundadır
C) TBMM, bakanlar hakkında soruşturma açılmasını isteyebilir
D) Bakanlıkların kurulması, kaldırılması Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir
2017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir. Bu sistemde yürütme yetkisi tamamen Cumhurbaşkanında toplanmıştır. Bakanlar kurulu kavramı, eski sistemdeki gibi bir başbakan liderliğinde kolektif bir organ olmaktan çıkmış, bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanına bağlı ve onun tarafından atanıp görevden alınan kişiler haline gelmiştir. Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır: Bu ifade, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin temel özelliklerinden biridir. Bakanlar, doğrudan Cumhurbaşkanının takdirine bağlı olarak atanır ve görevden alınır. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- B) Bakanlar, milletvekili olma şartını taşımak zorundadır: 2017 Anayasa değişikliği ile getirilen en önemli yeniliklerden biri, bakanların milletvekili olma zorunluluğunun kaldırılmasıdır. Hatta bir milletvekili bakan olarak atanırsa, milletvekilliği kendiliğinden sona erer. Bu düzenleme, yasama ve yürütme arasındaki ayrımı güçlendirmeyi amaçlar. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
- C) TBMM, bakanlar hakkında soruşturma açılmasını isteyebilir: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla soruşturma açılmasını isteyebilir. Bu, Meclis'in yürütme üzerindeki denetim yetkilerinden biridir. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- D) Bakanlıkların kurulması, kaldırılması Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir: Yeni sistemde, yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri ile teşkilat yapısını Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenleme yetkisine sahiptir. Bu, yürütmenin kendi iç yapısını düzenlemedeki esnekliğini gösterir. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, Bakanların milletvekili olma şartını taşımak zorunda olduğu ifadesinin yanlış olduğu anlaşılmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
