de bağlacının yazımı Test 2

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" bağlacının yazımı doğrudur?

A) Bu kararı vermekte de zorlanıyorum.
B) Sınıfta ki diğer öğrenciler de geldi.
C) O da bizimle gelmek istiyormuş.
D) Evde ki kitapları da getirdim.

Bu soruda "de" bağlacının doğru yazımını bulmamız isteniyor. "De" bağlacının yazımıyla ilgili temel kuralları hatırlayalım:

• Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, sadece daralır veya değişir. Bağlaç olan "de/da" hiçbir zaman "-te/-ta" şeklini almaz.
• Ek olan "-de/-da/-te/-ta" (bulunma hal eki) her zaman bitişik yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur. Ünsüz benzeşmesine uyarak "-te/-ta" şeklini alabilir.

Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında adım adım inceleyelim:

• A) Bu kararı vermekte de zorlanıyorum.

Burada "vermekte" kelimesindeki "-te" bulunma hal ekidir ve bitişik yazımı doğrudur. (Cümleden çıkarırsak: "Bu kararı vermek zorlanıyorum." - Anlam bozulur.) "de" ise bağlaçtır ve ayrı yazılmıştır. (Cümleden çıkarırsak: "Bu kararı vermekte zorlanıyorum." - Anlam bozulmaz, sadece "ilave" anlamı kaybolur.) Bu seçenekte "de" bağlacının yazımı doğrudur. Cümlede başka bir yazım hatası da bulunmamaktadır.

• B) Sınıfta ki diğer öğrenciler de geldi.

"Sınıfta ki" ifadesi yanlıştır. Buradaki "ki" ilgi eki/sıfat yapan ektir ve bitişik yazılmalıdır: "Sınıftaki". "öğrenciler de" ifadesindeki "de" bağlaçtır ve ayrı yazımı doğrudur. Ancak, cümledeki "ki" yazım hatası nedeniyle bu seçenek doğru kabul edilemez.

• C) O da bizimle gelmek istiyormuş.

Buradaki "da" bağlaçtır ve ayrı yazılmıştır. (Cümleden çıkarırsak: "O bizimle gelmek istiyormuş." - Anlam bozulmaz, "dahil etme" anlamı kaybolur.) Cümlede başka bir yazım hatası bulunmamaktadır. "De" bağlacının yazımı tamamen doğrudur ve cümle kusursuzdur.

• D) Evde ki kitapları da getirdim.

"Evde ki" ifadesi yanlıştır. Buradaki "ki" ilgi eki/sıfat yapan ektir ve bitişik yazılmalıdır: "Evdeki". "kitapları da" ifadesindeki "da" bağlaçtır ve ayrı yazımı doğrudur. Ancak, cümledeki "ki" yazım hatası nedeniyle bu seçenek doğru kabul edilemez.

A, B ve D seçeneklerinde "de" bağlacının yazımı (ayrı yazılma kuralına göre) doğru gibi görünse de, B ve D seçeneklerinde "ki" bağlacının yazımında ciddi hatalar bulunmaktadır. A seçeneğinde ise hem hal eki olan "-te" hem de bağlaç olan "de" doğru bir şekilde kullanılmıştır. Ancak, sorunun amacı "de" bağlacının en net ve hatasız kullanımını bulmak olduğundan, sadece "de" bağlacının bulunduğu ve başka hiçbir yazım hatasının olmadığı C seçeneği en doğru cevaptır.

Cevap C seçeneğidir.