Sevgili öğrenciler, kimyasal tepkimeleri denkleştirmek, kütlenin korunumu yasasının bir gereğidir. Yani, bir tepkimeye giren atomların türü ve sayısı, tepkime sonunda oluşan atomların türü ve sayısıyla aynı olmalıdır. Şimdi bu ilkeyi kullanarak verilen denklemi adım adım denkleştirelim.
- 1. Adım: Denkleştirilmemiş Tepkimeyi Yazın
- Öncelikle verilen denkleştirilmemiş tepkimeyi yazalım:
- $Al + HCl \rightarrow AlCl₃ + H₂$
- 2. Adım: Her Bir Atomun Sayısını Belirleyin
- Tepkimenin sol tarafındaki (girenler) ve sağ tarafındaki (ürünler) atom sayılarını listeleyelim:
- Girenler (Sol Taraf):
- Al: 1
- H: 1
- Cl: 1
- Ürünler (Sağ Taraf):
- Al: 1
- H: 2
- Cl: 3
- Gördüğünüz gibi, Al atomları başlangıçta eşitken, H ve Cl atomları eşit değildir.
- 3. Adım: Denkleştirmeye Başlayın (Genellikle H ve O dışındaki atomlardan başlanır)
- Önce klor (Cl) atomlarını denkleştirelim. Sağ tarafta $AlCl₃$'te 3 tane Cl atomu varken, sol tarafta $HCl$'de 1 tane Cl atomu var. Sol taraftaki Cl atomlarını 3 yapmak için $HCl$'nin önüne 3 katsayısını yazarız:
- $Al + 3HCl \rightarrow AlCl₃ + H₂$
- 4. Adım: Atom Sayılarını Tekrar Kontrol Edin
- Şimdi atom sayılarını güncelleyelim:
- Girenler (Sol Taraf):
- Al: 1
- H: 3 (3 x 1)
- Cl: 3 (3 x 1)
- Ürünler (Sağ Taraf):
- Al: 1
- H: 2
- Cl: 3
- Al ve Cl atomları eşitlendi, ancak H atomları hala eşit değil (sol tarafta 3, sağ tarafta 2).
- 5. Adım: Hidrojen (H) Atomlarını Denkleştirin
- Sol tarafta 3 H atomu, sağ tarafta 2 H atomu var. Bu durumda, her iki tarafı da en küçük ortak kat olan 6'ya eşitlemeye çalışırız.
- Bunu yapmak için, sol taraftaki $HCl$'nin katsayısını 6'ya, sağ taraftaki $H₂$'nin katsayısını 3'e çıkarmamız gerekir. Ancak $HCl$'nin katsayısını 6 yaptığımızda, Cl atomlarının sayısı da 6 olacaktır. Bu durumda $AlCl₃$'ün katsayısını da 2 yapmamız gerekir ki Cl atomları eşit kalsın (2 x 3 = 6).
- Şimdi bu değişiklikleri uygulayalım:
- $Al + 6HCl \rightarrow 2AlCl₃ + 3H₂$
- 6. Adım: Atom Sayılarını Son Kez Kontrol Edin ve Gerekirse Alüminyum (Al) Atomlarını Denkleştirin
- Şimdi atom sayılarını tekrar kontrol edelim:
- Girenler (Sol Taraf):
- Al: 1
- H: 6 (6 x 1)
- Cl: 6 (6 x 1)
- Ürünler (Sağ Taraf):
- Al: 2 (2 x 1)
- H: 6 (3 x 2)
- Cl: 6 (2 x 3)
- Gördüğümüz gibi, H ve Cl atomları eşitlendi, ancak Al atomları eşit değil (sol tarafta 1, sağ tarafta 2). Sol taraftaki Al atomlarını 2 yapmak için $Al$'nin önüne 2 katsayısını yazarız:
- $2Al + 6HCl \rightarrow 2AlCl₃ + 3H₂$
- 7. Adım: Son Kontrol
- Denkleştirilmiş tepkimeyi son bir kez kontrol edelim:
- Girenler (Sol Taraf):
- Al: 2
- H: 6
- Cl: 6
- Ürünler (Sağ Taraf):
- Al: 2
- H: 6
- Cl: 6
- Tüm atomlar her iki tarafta da eşitlendi. Tepkime denkleştirilmiştir.
- 8. Adım: Soruyu Cevaplayın
- Denkleştirilmiş tepkimede $AlCl₃$'ün katsayısı 2'dir.
Cevap B seçeneğidir.
