Kars Antlaşması Test 2

13 Ekim 1921'de imzalanan Kars Antlaşması, aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin hükümlerini teyit ederek Türkiye'nin doğu sınırlarını garanti altına almıştır?

A) Lozan Antlaşması
B) Moskova Antlaşması
C) Ankara Antlaşması
D) Gümrü Antlaşması

Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemindeki dış politika ve sınırların belirlenmesiyle ilgili önemli bir konuyu ele alıyor. Adım adım ilerleyerek doğru cevabı bulalım ve konuyu daha iyi anlayalım.

• Kars Antlaşması'nın Önemi: 13 Ekim 1921'de imzalanan Kars Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti ile Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, Türkiye'nin doğu sınırlarını kesinleştiren ve uluslararası alanda tanıtan önemli bir belgedir.
• Doğu Sınırlarının Oluşum Süreci: Milli Mücadele döneminde doğu cephesindeki başarıların ardından, TBMM Hükümeti doğu sınırlarını güvence altına almak için diplomatik adımlar atmıştır. Bu süreçte birden fazla antlaşma imzalanmıştır.
• Moskova Antlaşması'nın Rolü: 16 Mart 1921'de TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması, Türkiye'nin doğu sınırlarının temelini atmıştır. Bu antlaşma ile Kars, Ardahan ve Artvin Türkiye'ye bırakılmış, Batum ise Gürcistan'a verilmiştir. Moskova Antlaşması, Sovyet Rusya ile Türkiye arasındaki ilk dostluk ve kardeşlik antlaşması olup, doğu sınırlarının ana hatlarını belirlemiştir.
• Kars Antlaşması ve Moskova Antlaşması Arasındaki Bağlantı: Kars Antlaşması, Moskova Antlaşması'nın hükümlerini esas alarak, bu hükümleri Transkafkasya Cumhuriyetleri (Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan) ile de teyit etmiştir. Yani, Moskova Antlaşması ile Sovyet Rusya ile belirlenen sınırlar, Kars Antlaşması ile bu cumhuriyetler tarafından da kabul edilmiş ve böylece doğu sınırımız uluslararası alanda daha geniş bir mutabakatla kesinleşmiştir. Kars Antlaşması, Moskova Antlaşması'nın bir nevi tamamlayıcısı ve pekiştiricisidir.
• Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

  A) Lozan Antlaşması: 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alandaki varlığını tescil eden genel bir barış antlaşmasıdır. Ancak doğu sınırları Lozan'dan önce Moskova ve Kars Antlaşmaları ile belirlenmiştir.

  C) Ankara Antlaşması: 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması, Türkiye'nin güney sınırlarını (Suriye sınırı) belirlemiştir. Doğu sınırlarıyla ilgisi yoktur.

  D) Gümrü Antlaşması: 1920'de TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM'nin ilk uluslararası antlaşmasıdır ve doğu cephesindeki zaferin sonucudur. Ancak Gümrü'nün hükümleri, daha sonra imzalanan Moskova ve Kars Antlaşmaları ile güncellenmiş ve nihai halini almıştır. Kars Antlaşması doğrudan Gümrü'yü değil, Moskova'yı teyit etmiştir.

Bu bilgiler ışığında, Kars Antlaşması'nın Moskova Antlaşması'nın hükümlerini teyit ederek Türkiye'nin doğu sınırlarını garanti altına aldığı açıktır.

Cevap B seçeneğidir.