Bu ders notu, 6. sınıf matematik konularından veri analizi bölümünde yer alan aritmetik ortalama, ortanca (medyan) ve tepe değer (mod) kavramlarını anlamanıza yardımcı olacaktır.
Aritmetik ortalama, bir veri grubundaki sayıların toplamının, o veri grubundaki sayı adedine bölünmesiyle bulunur. Günlük hayatta not ortalaması hesaplarken veya bir grubun yaş ortalamasını bulurken kullanırız.
💡 İpucu: Örneğin, 3, 5, 7 sayılarının aritmetik ortalaması $(3+5+7) \div 3 = 15 \div 3 = 5$ olur.
Ortanca (medyan), bir veri grubundaki sayılar küçükten büyüğe (veya büyükten küçüğe) doğru sıralandığında tam ortada kalan sayıdır.
⚠️ Dikkat: Sayıları sıralamadan medyanı bulmaya çalışırsan yanlış sonuç elde edersin! Sıralama çok önemlidir.
💡 İpucu: Örneğin, 2, 8, 5, 1, 6 sayılarının medyanını bulalım: Önce sırala: 1, 2, 5, 6, 8. Ortadaki sayı 5'tir, yani medyan 5'tir.
💡 İpucu: Örneğin, 4, 1, 7, 2 sayılarının medyanını bulalım: Önce sırala: 1, 2, 4, 7. Ortadaki iki sayı 2 ve 4'tür. Bu iki sayının ortalaması $(2+4) \div 2 = 6 \div 2 = 3$'tür. Medyan 3'tür.
Tepe değer (mod), bir veri grubunda en çok tekrar eden sayıdır. Yani, veri grubunda en sık karşına çıkan sayıdır.
⚠️ Dikkat: Sayıları sıralamak mod için zorunlu değildir ama sıralamak, hangi sayının daha çok tekrar ettiğini görmeni kolaylaştırabilir.
💡 İpucu: Örneğin, 3, 5, 2, 5, 7, 5, 1 sayılarının tepe değerini bulalım: Burada 5 sayısı 3 kez tekrar ederken, diğer sayılar birer kez tekrar etmiştir. Bu yüzden tepe değer (mod) 5'tir.
💡 İpucu: Örneğin, 1, 2, 2, 3, 3, 4 sayılarının tepe değerini bulalım: Burada 2 sayısı 2 kez, 3 sayısı da 2 kez tekrar etmiştir ve bunlar en çok tekrar eden sayılardır. Bu durumda tepe değerleri 2 ve 3'tür.