Öğrenilmiş çaresizlik nedir (Seligman) Test 2

Martin Seligman'ın çalışmaları doğrultusunda, öğrenilmiş çaresizliğin tersi olarak kabul edilen ve bireyin olumsuz durumlarla başa çıkabilme kapasitesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Öğrenilmiş iyimserlik
B) Dışsal kontrol odağı
C) Tükenmişlik sendromu
D) Bilişsel çelişki
E) Sosyal uyum

Sevgili öğrenciler, bu soru Martin Seligman'ın psikolojiye yaptığı önemli katkılardan biri olan "öğrenilmiş çaresizlik" kavramının karşıtı üzerine odaklanıyor. Adım adım inceleyelim:

• Öğrenilmiş Çaresizlik Nedir? Martin Seligman'ın fareler ve köpekler üzerinde yaptığı deneylerle ortaya koyduğu öğrenilmiş çaresizlik, bireyin olumsuz bir durumdan kaçamayacağını veya onu kontrol edemeyeceğini öğrendiğinde, aslında kaçma veya kontrol etme imkanı olsa bile pasif kalması ve çaba göstermemesi durumudur. Bu, bireyin motivasyonunu, bilişsel yeteneklerini ve duygusal durumunu olumsuz etkileyen bir inanç sistemidir.
• Seligman'ın Pozitif Psikolojiye Geçişi: Seligman, öğrenilmiş çaresizlik üzerine yaptığı çalışmaların ardından, psikolojinin sadece sorunları ve patolojileri ele almaması gerektiğini, aynı zamanda insan gücünü, erdemlerini ve iyi oluş halini de incelemesi gerektiğini savunarak pozitif psikoloji akımının öncülerinden biri olmuştur. Bu geçişte, çaresizliğin tersi olan kavramları araştırmıştır.
• Doğru Kavramı Bulmak: Soru, öğrenilmiş çaresizliğin tersi olarak, bireyin olumsuz durumlarla başa çıkabilme kapasitesini ifade eden kavramı soruyor. Bu, bireyin zorluklar karşısında pes etmek yerine aktif olarak çözüm aramasını, olumlu bir bakış açısı geliştirmesini ifade etmelidir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Öğrenilmiş iyimserlik: Seligman tarafından geliştirilen bu kavram, öğrenilmiş çaresizliğin doğrudan zıttıdır. Bireyin olumsuz olayları açıklama biçimini (açıklayıcı stil) değiştirerek, olumsuzlukları geçici, belirli ve dışsal nedenlere bağlamayı öğrenmesi ve böylece zorluklar karşısında daha dirençli ve umutlu olması durumudur. Bu, tam olarak soruda aranan tanıma uymaktadır.
  • B) Dışsal kontrol odağı: Bu kavram, bireyin hayatındaki olayların dış güçler (şans, kader, diğer insanlar) tarafından kontrol edildiğine inanmasıdır. Öğrenilmiş çaresizlikle bazı benzerlikleri olsa da, Seligman'ın doğrudan karşıtı olarak geliştirdiği bir kavram değildir ve daha çok Rotter'ın sosyal öğrenme teorisiyle ilişkilidir.
  • C) Tükenmişlik sendromu: Bu, uzun süreli stres ve aşırı iş yükü nedeniyle ortaya çıkan fiziksel, duygusal ve zihinsel yorgunluk halidir. Olumsuz bir durumdur ve öğrenilmiş çaresizliğin tersi bir başa çıkma kapasitesi değildir.
  • D) Bilişsel çelişki: Festinger tarafından ortaya atılan bu kavram, bireyin birbiriyle çelişen iki veya daha fazla inanç, fikir veya değer taşıdığında yaşadığı psikolojik rahatsızlık durumudur. Başa çıkma kapasitesiyle doğrudan ilgili değildir.
  • E) Sosyal uyum: Bireyin grup normlarına veya beklentilerine uygun davranmasıdır. Öğrenilmiş çaresizliğin tersi bir kavram veya başa çıkma kapasitesi değildir.
• Sonuç: Martin Seligman'ın çalışmaları doğrultusunda, öğrenilmiş çaresizliğin tersi olarak kabul edilen ve bireyin olumsuz durumlarla başa çıkabilme kapasitesini ifade eden kavram "öğrenilmiş iyimserlik"tir. Bu kavram, bireyin zorluklar karşısında daha olumlu bir açıklayıcı stil benimseyerek direnç geliştirmesini ve umudunu korumasını sağlar.

Cevap A seçeneğidir.