5. f(x) = x³ fonksiyonunun grafiği a birim sağa ötelendiğinde f(x) = (x-2)³ fonksiyonu elde ediliyor. Buna göre a kaçtır?
A) 1Fonksiyon grafikleri üzerindeki öteleme (kaydırma) hareketlerini anlamak, matematiğin önemli konularından biridir. Bir fonksiyonun grafiğini sağa veya sola ötelemek, fonksiyonun kuralında belirli değişikliklere yol açar. Şimdi bu soruyu adım adım inceleyelim:
Soruda bize verilen başlangıçtaki fonksiyon $f(x) = x^3$ şeklindedir. Bu, $x$ değerlerinin küpünü alarak $y$ değerlerini bulduğumuz temel bir kübik fonksiyondur.
Bir fonksiyonun grafiği $a$ birim sağa ötelendiğinde, fonksiyonun kuralı $f(x)$ iken $f(x-a)$ şekline dönüşür. Yani, fonksiyonun içindeki $x$ yerine $(x-a)$ yazılır. Bu kuralı hatırlamak, öteleme problemlerini çözmek için anahtardır. Eğer sola öteleme olsaydı, $x$ yerine $(x+a)$ yazılırdı.
Başlangıç fonksiyonumuz $f(x) = x^3$ idi. Bu fonksiyonu $a$ birim sağa ötelediğimizde, $x$ yerine $(x-a)$ yazmalıyız. Bu durumda yeni fonksiyonumuz $g(x) = (x-a)^3$ olur.
Soruda, bu öteleme sonucunda elde edilen fonksiyonun $f(x) = (x-2)^3$ olduğu belirtilmiştir. O zaman, bizim öteleme sonucunda bulduğumuz fonksiyon ile soruda verilen fonksiyon birbirine eşit olmalıdır. Yani, $(x-a)^3 = (x-2)^3$ eşitliğini kurarız.
İki ifadenin birbirine eşit olabilmesi için, küp alma işleminden önceki tabanların da eşit olması gerekir. Bu durumda, $(x-a)$ ifadesi $(x-2)$ ifadesine eşit olmalıdır:
$x-a = x-2$
Bu eşitlikte her iki taraftan $x$ terimini çıkardığımızda:
$-a = -2$
Her iki tarafı $-1$ ile çarptığımızda:
$a = 2$
Buna göre, fonksiyonun grafiği $2$ birim sağa ötelenmiştir.
Cevap B seçeneğidir.