Bir öğretmen, öğrencilerinin fen bilimleri dersinde deney yaparken takip etmeleri gereken basamakları değerlendirmek için "Malzemeleri hazırlama", "Deneyi planlama", "Veri toplama", "Sonuçları yorumlama" gibi maddelerin yer aldığı ve her maddenin yanına sadece "Yapıldı" veya "Yapılmadı" şeklinde işaretleme yapabildiği bir form kullanmaktadır. Bu ölçme aracının en önemli sınırlılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Davranışın niteliği hakkında bilgi vermemesi
B) Çok zaman alması
C) Puanlamanın subjektif olması
D) Gözlem yapmayı gerektirmemesi
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir öğretmenin deney basamaklarını değerlendirmek için kullandığı bir ölçme aracının (kontrol listesi) en önemli sınırlılığını bulmamız isteniyor. Şimdi bu ölçme aracını ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Ölçme Aracını Anlayalım: Öğretmen, "Malzemeleri hazırlama", "Deneyi planlama" gibi maddelerin yanına sadece "Yapıldı" veya "Yapılmadı" şeklinde işaretleme yapabildiği bir form kullanıyor. Bu tür formlara genellikle "kontrol listesi" denir. Kontrol listeleri, bir davranışın veya adımın gerçekleşip gerçekleşmediğini hızlıca kontrol etmek için kullanılır.
- A) Davranışın niteliği hakkında bilgi vermemesi: Bu seçenek, kontrol listelerinin en temel sınırlılığını çok iyi açıklıyor. "Yapıldı" demek, o adımın atıldığını gösterir; ancak o adımın ne kadar doğru, eksiksiz, düzenli veya başarılı bir şekilde yapıldığı hakkında hiçbir bilgi vermez. Örneğin, "Malzemeleri hazırlama" maddesi "Yapıldı" olarak işaretlendiğinde, öğrencinin doğru malzemeleri mi hazırladığı, eksik mi hazırladığı, yoksa yanlış malzemeleri mi getirdiği anlaşılamaz. Sadece "hazırlama eyleminin gerçekleştiği" bilinir. Bu, davranışın kalitesi veya niteliği hakkında bilgi eksikliği demektir. Bu, çok güçlü bir sınırlılıktır.
- B) Çok zaman alması: Kontrol listeleri, genellikle detaylı gözlem formlarına veya derecelendirme ölçeklerine göre daha az zaman alır. Çünkü sadece "evet/hayır" veya "yapıldı/yapılmadı" şeklinde basit bir işaretleme gerektirir. Bu nedenle, "çok zaman alması" bu aracın en önemli sınırlılığı değildir, aksine pratik bir yönü olabilir.
- C) Puanlamanın subjektif olması: "Yapıldı" veya "Yapılmadı" şeklindeki puanlama, aslında oldukça objektiftir. Bir adım ya yapılmıştır ya da yapılmamıştır. Elbette "yapıldı" tanımının net olmaması durumunda küçük subjektiflikler olabilir, ancak genel olarak derecelendirme ölçeklerindeki "iyi", "orta", "kötü" gibi ifadeler kadar subjektif değildir. Bu nedenle, en önemli sınırlılık bu değildir.
- D) Gözlem yapmayı gerektirmemesi: Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Bir öğretmenin "Malzemeleri hazırlama" veya "Veri toplama" gibi adımların "Yapıldı" olup olmadığını işaretleyebilmesi için öğrencileri deney sırasında mutlaka gözlemlemesi gerekir. Gözlem olmadan bu form doldurulamaz.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, bir kontrol listesinin sadece bir eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğini kaydetmesi, ancak o eylemin kalitesi, doğruluğu veya etkinliği hakkında bilgi vermemesi en önemli sınırlılığıdır.
Cevap A seçeneğidir.
