Kontrol listesi, Derecelendirme ölçeği, Gözlem formu Test 2

Bir araştırmacı, öğrencilerin sınıf içi tartışmalara katılım düzeylerini belirlemek için "Tartışmaya katıldı mı?", "Fikirlerini açıkladı mı?", "Diğer öğrencilerin fikirlerine saygı gösterdi mi?" gibi soruların yer aldığı ve bu davranışların sadece gerçekleşip gerçekleşmediğini işaretlediği bir form kullanmaktadır. Bu araştırmacının kullandığı ölçme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Derecelendirme ölçeği
B) Gözlem formu
C) Kontrol listesi
D) Anket

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.

• Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: Bir araştırmacı, öğrencilerin sınıf içi tartışmalara katılım düzeylerini belirlemek için "Tartışmaya katıldı mı?", "Fikirlerini açıkladı mı?", "Diğer öğrencilerin fikirlerine saygı gösterdi mi?" gibi soruların yer aldığı ve bu davranışların sadece gerçekleşip gerçekleşmediğini işaretlediği bir form kullanmaktadır. Anahtar ifade "gerçekleşip gerçekleşmediğini işaretlediği" kısmıdır. Bu, davranışın varlığını veya yokluğunu, yani ikili bir durumu (evet/hayır, var/yok) kaydettiği anlamına gelir.
• Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) Derecelendirme ölçeği: Derecelendirme ölçekleri, bir davranışın veya özelliğin ne sıklıkta, ne kadar yoğunlukta veya ne düzeyde gerçekleştiğini ölçmek için kullanılır. Örneğin, "Hiçbir zaman", "Nadiren", "Bazen", "Sık sık", "Her zaman" gibi ifadeler veya 1'den 5'e kadar sayılarla derecelendirme yapılır. Soruda bahsedilen formda ise sadece davranışın olup olmadığı işaretleniyor, derecesi belirtilmiyor. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
• B) Gözlem formu: Gözlem formu, bir araştırmacının gözlemlerini sistematik bir şekilde kaydetmesini sağlayan genel bir araçtır. Bir kontrol listesi veya derecelendirme ölçeği de bir gözlem formunun parçası olabilir. Ancak soruda bahsedilen aracın spesifik özelliği, davranışın sadece varlığını işaretlemesidir. Bu nedenle, gözlem formu genel bir terim olsa da, en spesifik ve doğru tanım bu değildir.
• C) Kontrol listesi: Kontrol listesi, belirli davranışların, özelliklerin veya adımların bir listesidir. Gözlemci, listedeki her bir öğenin gerçekleşip gerçekleşmediğini, var olup olmadığını veya tamamlanıp tamamlanmadığını işaretler (genellikle evet/hayır, var/yok şeklinde). Soruda verilen örnekteki "Tartışmaya katıldı mı?", "Fikirlerini açıkladı mı?", "Diğer öğrencilerin fikirlerine saygı gösterdi mi?" gibi sorulara sadece "evet" veya "hayır" şeklinde işaretleme yapılması, tam olarak bir kontrol listesinin işlevini tanımlamaktadır.
• D) Anket: Anket, genellikle kişilerin kendi görüşlerini, tutumlarını, bilgilerini veya deneyimlerini bildirmeleri için kullanılan bir dizi sorudan oluşur. Araştırmacı bu formu öğrencilere değil, kendisi gözlem yaparak doldurmaktadır. Dolayısıyla bu bir anket değildir.
• Sonuç olarak, araştırmacının kullandığı form, belirli davranışların sadece gerçekleşip gerçekleşmediğini işaretlediği için en uygun tanım bir kontrol listesidir.

Cevap C seçeneğidir.