DNA molekülünün bir zincirinde "AAT CCG TAC" şeklinde bir nükleotid dizisi bulunmaktadır.
Buna göre bu DNA zincirinin transkripsiyonu sonucu oluşacak mRNA dizisi ve bu mRNA'nın taşıyacağı amino asit sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Stop kodon hariç)
A) UUA GGC AUG - 2 amino asit
B) TTA GGC ATG - 3 amino asit
C) UUA GGC AUG - 3 amino asit
D) AAU CCG UAC - 3 amino asit
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir DNA zincirinden mRNA sentezini (transkripsiyon) ve ardından bu mRNA'nın kaç amino asit kodlayacağını bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyelim:
- 1. Adım: Transkripsiyon Nedir?
- Transkripsiyon, DNA'daki genetik bilginin bir RNA molekülüne (bu durumda mRNA) kopyalanması sürecidir. Bu süreçte, DNA'nın bir zinciri kalıp olarak kullanılır ve nükleotid eşleşme kurallarına göre yeni bir mRNA zinciri sentezlenir.
- 2. Adım: Nükleotid Eşleşme Kuralları (Transkripsiyon İçin)
- DNA'daki bazlar ile mRNA'daki bazlar arasında belirli eşleşmeler vardır:
- DNA'daki Adenin (A) karşısına mRNA'da Urasil (U) gelir.
- DNA'daki Timin (T) karşısına mRNA'da Adenin (A) gelir.
- DNA'daki Guanin (G) karşısına mRNA'da Sitozin (C) gelir.
- DNA'daki Sitozin (C) karşısına mRNA'da Guanin (G) gelir.
Unutmayın, RNA'da Timin (T) yerine Urasil (U) bulunur.
- 3. Adım: Verilen DNA Zincirinden mRNA Dizisini Oluşturma
- Bize verilen DNA zinciri: "AAT CCG TAC"
Şimdi bu zincirin her bir nükleotidinin karşısına gelecek mRNA nükleotidini yazalım:
- AAT $\rightarrow$ UUA (A karşısı U, A karşısı U, T karşısı A)
- CCG $\rightarrow$ GGC (C karşısı G, C karşısı G, G karşısı C)
- TAC $\rightarrow$ AUG (T karşısı A, A karşısı U, C karşısı G)
Bu durumda oluşacak mRNA dizisi: "UUA GGC AUG"
- 4. Adım: Amino Asit Sayısını Belirleme
- mRNA dizisi, ribozomlarda üçerli nükleotid grupları halinde okunur. Bu üçlü gruplara "kodon" denir ve her bir kodon genellikle belirli bir amino asidi şifreler.
Oluşan mRNA dizimiz: "UUA GGC AUG"
Bu dizideki kodonları ayıralım:
- 1. Kodon: UUA
- 2. Kodon: GGC
- 3. Kodon: AUG
Bu kodonların her biri bir amino asidi şifreler (UUA lösin, GGC glisin, AUG metiyonin). AUG aynı zamanda başlangıç kodonudur. Soruda "Stop kodon hariç" denildiği için, bu üç kodonun da birer amino asit şifrelediğini kabul ederiz. Dolayısıyla, bu mRNA dizisi toplam 3 amino asit kodlayacaktır.
- 5. Adım: Seçenekleri Değerlendirme
- Bulduğumuz mRNA dizisi "UUA GGC AUG" ve kodladığı amino asit sayısı 3'tür. Seçeneklere baktığımızda:
- A) UUA GGC AUG - 2 amino asit (Amino asit sayısı yanlış)
- B) TTA GGC ATG - 3 amino asit (mRNA dizisinde T bulunmaz, U olmalıydı)
- C) UUA GGC AUG - 3 amino asit (Hem mRNA dizisi hem de amino asit sayısı doğru)
- D) AAU CCG UAC - 3 amino asit (mRNA dizisi yanlış, bu DNA'nın tamamlayıcı zincirinin mRNA'sı olurdu)
Cevap C seçeneğidir.
