Fiilimsilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Fiillere getirilen belirli eklerle türetilirler
B) Cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılırlar
C) Fiil kök veya gövdelerinden türeyen sözcüklerdir
D) Kişi ve zaman bildirerek yargı ifade ederler
Merhaba sevgili öğrenciler!
Fiilimsiler konusu, Türkçenin önemli ve temel konularından biridir. Bir fiilin, fiil olma özelliğini koruyarak cümlede isim, sıfat veya zarf gibi görevler üstlenmesini sağlayan sözcüklerdir. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Fiillere getirilen belirli eklerle türetilirler: Bu ifade doğrudur. Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine "-ma, -ış, -mak" (isim-fiil), "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" (sıfat-fiil) veya "-ip, -arak, -meden, -ince, -ken, -alı, -dıkça, -r...mez" gibi özel ekler getirilerek oluşturulur. Örneğin, "oku-" fiiline "-mak" eki gelerek "okumak" (isim-fiil) olur.
- B) Cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılırlar: Bu ifade de doğrudur. Fiilimsilerin temel özelliği budur. İsim-fiiller isim gibi, sıfat-fiiller sıfat gibi, zarf-fiiller ise zarf gibi görev yaparlar. Örneğin, "Gelen öğrenci" cümlesindeki "gelen" sözcüğü sıfat-fiil olup sıfat görevindedir.
- C) Fiil kök veya gövdelerinden türeyen sözcüklerdir: Bu ifade de doğrudur. Fiilimsiler, adından da anlaşılacağı gibi, fiillerden türeyen ancak tam olarak fiil olmayan sözcüklerdir. Fiilin anlamını taşırlar ama fiil çekimi almazlar.
- D) Kişi ve zaman bildirerek yargı ifade ederler: Bu ifade yanlıştır. Kişi (ben, sen, o...) ve zaman (geçmiş, şimdiki, gelecek...) bildirerek bir yargı ifade eden sözcükler "çekimli fiiller"dir. Örneğin, "geldi", "okuyorum", "yazacaklar" gibi. Fiilimsiler ise kişi ve zaman bildirme özelliği taşımazlar. Onlar bir eylemi adlandırır, niteler veya durumunu belirtirler; ancak tek başlarına bir yargı (hüküm) bildirmezler. Bir cümlede genellikle yan cümlecik kurarlar veya başka bir sözcüğün tamamlayıcısı olurlar.
Bu durumda, fiilimsilerin özellikleriyle çelişen ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
