Bilişsel-Davranışçı kuramlar Test 2

Bilişsel-davranışçı yaklaşıma göre, bir davranışın değiştirilmesi için öncelikle aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulmalıdır?

A) Davranışın ödüllendirilmesi
B) Davranışın cezalandırılması
C) Davranışa yol açan düşünceler
D) Davranışın fizyolojik temelleri

Sevgili öğrenciler, bu soru bilişsel-davranışçı yaklaşımın temel prensiplerini anlamamızı istiyor. Hadi bu önemli yaklaşımı adım adım inceleyelim:

• Bilişsel-Davranışçı Yaklaşım Nedir? Bu yaklaşım, düşüncelerimizin (bilişlerimizin), duygularımızın ve davranışlarımızın birbiriyle yakından ilişkili olduğunu savunur. Yani, ne düşündüğümüz, ne hissettiğimizi ve nasıl davrandığımızı doğrudan etkiler. Bu üç unsur sürekli bir etkileşim halindedir.
• Değişimin Anahtarı Nerede? Bilişsel-davranışçı terapi (BDT), olumsuz veya işlevsiz davranışların altında yatan çarpık ya da mantıksız düşünce kalıplarının olduğunu varsayar. Bu nedenle, bir davranışı değiştirmek istediğimizde, öncelikle o davranışa yol açan düşünceleri anlamamız ve gerekirse değiştirmemiz gerekir. Düşüncelerimizi değiştirerek, duygularımızı ve dolayısıyla davranışlarımızı da olumlu yönde etkileyebiliriz.
• A) Davranışın ödüllendirilmesi: Bu, daha çok davranışçı terapinin (edimsel koşullanma) bir parçasıdır. İstenen davranışları pekiştirmek için kullanılır. Bilişsel-davranışçı yaklaşım bunu kullanabilse de, birincil odak noktası davranışın arkasındaki bilişsel süreçler değildir. Sadece ödüllendirme, davranışın altında yatan düşünceyi değiştirmeyebilir.
• B) Davranışın cezalandırılması: Bu da davranışçı tekniklerden biridir ve istenmeyen davranışları azaltmak için kullanılır. Ancak bilişsel-davranışçı terapide birincil odak noktası değildir ve ceza her zaman etkili veya etik bir yöntem olarak görülmez. Ceza, davranışı geçici olarak durdursa bile, altta yatan düşünceyi değiştirmez.
• C) Davranışa yol açan düşünceler: İşte bu, bilişsel-davranışçı yaklaşımın kalbidir! Bir davranışın neden ortaya çıktığını anlamak ve onu değiştirmek için, o davranışa neden olan inançları, beklentileri, yorumları ve otomatik düşünceleri belirlemek ve bunları daha gerçekçi ve işlevsel olanlarla değiştirmek hedeflenir. Örneğin, "Ben hiçbir şeyi başaramam" gibi olumsuz bir düşünce, ders çalışmaktan vazgeçme davranışına yol açabilir. Bu düşünceyi "Çabalarsam başarabilirim" şeklinde değiştirmek, ders çalışma davranışını da olumlu yönde etkileyecektir.
• D) Davranışın fizyolojik temelleri: Bu seçenek, biyolojik veya nörolojik yaklaşımların odak noktasıdır. Bilişsel-davranışçı yaklaşım, fizyolojik belirtileri kabul etse de, davranış değişikliği için birincil olarak düşünce ve davranış kalıplarına odaklanır. Fizyolojik temelleri ele almak, genellikle farklı bir terapi veya tedavi alanına girer.
• Sonuç: Bilişsel-davranışçı yaklaşım, bir davranışın değiştirilmesi için öncelikle o davranışa yol açan düşüncelerin belirlenmesi ve üzerinde çalışılması gerektiğini savunur. Düşüncelerimizi değiştirerek duygularımızı ve davranışlarımızı da değiştirebiliriz.

Cevap C seçeneğidir.