1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ayrı yazılması gereken birleşik kelime" birleşik yazılmıştır?
A) Bu konuda birtakım şüphelerim var.
B) Yaptığımız işbirliği çok verimli oldu.
C) Hiçbir sebep onu bu kararından vazgeçiremez.
D) Herhangi bir sorunuz var mı?
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçede birleşik kelimelerin yazım kurallarını ne kadar iyi bildiğimizi ölçüyoruz. Özellikle ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerin bazen yanlışlıkla bitişik yazıldığını görüyoruz. Şimdi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) Bu konuda birtakım şüphelerim var.
- Buradaki birleşik kelime "birtakım"dır. "Birtakım" kelimesi, "bazı, kimi" anlamında kullanıldığında bitişik yazılır. Eğer "bir takım elbise" örneğindeki gibi "bir adet takım" anlamında kullanılsaydı ayrı yazılırdı. Bu cümlede "bazı şüpheler" anlamında kullanıldığı için bitişik yazımı doğrudur. Yani, bitişik yazılması gereken bir kelime bitişik yazılmıştır.
- B) Yaptığımız işbirliği çok verimli oldu.
- Bu cümlede dikkat etmemiz gereken kelime "işbirliği"dir. Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre, "iş birliği" kelimesi ayrı yazılması gereken bir birleşik kelimedir. Çünkü "iş" ve "birliği" kelimeleri kendi anlamlarını korumaktadır ve somut bir kavramı ifade etmektedir. Ancak cümlede "işbirliği" şeklinde bitişik yazılmıştır. İşte aradığımız durum tam da budur: ayrı yazılması gereken birleşik kelime, bitişik yazılmıştır.
- C) Hiçbir sebep onu bu kararından vazgeçiremez.
- Bu cümlede iki tane birleşik kelime var: "hiçbir" ve "vazgeçiremez" (vazgeçmek fiilinin çekimli hali). "Hiçbir" kelimesi her zaman bitişik yazılır. "Vazgeçmek" fiili de anlamca kaynaşmış birleşik fiil olduğu için her zaman bitişik yazılır. Her iki kelimenin de yazımı doğrudur. Yani, bitişik yazılması gereken kelimeler bitişik yazılmıştır.
- D) Herhangi bir sorunuz var mı?
- Buradaki birleşik kelime "herhangi"dir. "Herhangi" kelimesi de "hiçbir" gibi her zaman bitişik yazılır. Bu cümlede de doğru bir şekilde bitişik yazılmıştır. Yani, bitişik yazılması gereken bir kelime bitişik yazılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "iş birliği" kelimesinin ayrı yazılması gerekirken B seçeneğinde bitişik yazıldığını görüyoruz. Bu nedenle doğru cevabımız B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
