9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kendi" sözcüğü vurguyu artırma göreviyle kullanılmıştır?
A) Kendi ayakları üzerinde durmayı öğrenmeli.Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "kendi" sözcüğünün cümledeki görevinin vurguyu artırmak olup olmadığını bulmamız isteniyor. "Kendi" sözcüğü, Türkçede bir dönüşlülük zamiri olarak kullanılır ve genellikle cümlede özneyi pekiştirme, vurgulama veya eylemin bizzat özne tarafından yapıldığını belirtme görevi üstlenir. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede "kendi ayakları üzerinde durmak" bir deyimdir ve "bağımsız olmak, kimseye muhtaç olmamak" anlamına gelir. Buradaki "kendi" sözcüğü, deyimin bir parçası olarak bağımsızlığı vurgular, ancak doğrudan öznenin kendisini pekiştirme veya vurguyu artırma görevinde değildir. Daha çok bir sahiplik ve bağımsızlık anlamı taşır.
Burada "kendim" sözcüğü, eylemi yapanın (okuyan kişinin) bizzat kendisi olduğunu vurgular. "Bu kitabı ben okudum" cümlesine "kendim" eklenerek "başkası değil, bizzat ben okudum" anlamı katılır. Bu, vurguyu artıran bir kullanımdır. Ancak, bazen "yardım almadan, tek başıma" anlamı da taşıyabilir.
Bu cümlede "kendisi" sözcüğü, "Müdür bey"in bizzat, şahsen geleceğini vurgular. Yani, başkasını göndermeyecek, kendisi teşrif edecek anlamı taşır. Buradaki "kendisi" sözcüğünün tek ve en belirgin görevi, özne olan "Müdür bey" üzerindeki vurguyu artırmaktır. Eylemin bizzat özne tarafından yapılacağını net bir şekilde pekiştirir ve başka bir anlam (yalnızlık, yardım almadan gibi) taşımaz.
Bu cümlede iki tane "kendi" sözcüğü var. İlk "kendi" ("kendi işimi") sahiplik bildirir, "bana ait olan iş" anlamındadır. İkinci "kendim" ("kendim görürüm") ise eylemi yapanın bizzat kendisi olduğunu vurgular, tıpkı B seçeneğindeki gibi. "Başkasına yaptırmam, bizzat ben yaparım" anlamı taşır. Bu da vurguyu artıran bir kullanımdır.
Seçenekleri değerlendirdiğimizde, B, C ve D seçeneklerinin ikinci "kendi"si vurguyu artırma göreviyle kullanılmıştır. Ancak soruda bizden en net ve doğrudan vurguyu artırma görevini üstlenen cümleyi bulmamız isteniyor. C seçeneğindeki "Müdür bey kendisi gelecekmiş" ifadesinde "kendisi" sözcüğü, öznenin şahsen geleceğini, başka birinin yerine gelmeyeceğini en belirgin ve doğrudan şekilde vurgular. Diğer seçeneklerde (B ve D'nin ikinci kısmı) "kendim" sözcüğü "bizzat" anlamının yanı sıra "yardım almadan, tek başıma" gibi ek anlamlar da taşıyabilirken, C seçeneğindeki kullanım sadece öznenin kişisel varlığını ve eylemi bizzat yapacağını vurgular.
Cevap C seçeneğidir.
