Bu soruda, verilen kelimelerin yapılarını inceleyerek diğerlerinden farklı olanı bulmamız isteniyor. Türkçede kelime yapıları genellikle basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üçe ayrılır. Bu sorudaki tüm kelimeler "birleşik kelime" yapısındadır. Ancak birleşik kelimelerin oluşum biçimleri farklılık gösterebilir. İşte bu farklılığı bulacağız:
- A) Ateşkes: Bu kelime "ateş" (isim) ve "kesmek" (fiil) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Yapısı: İsim + Fiil (fiil kökü/gövdesi). Anlam kayması yoluyla yeni bir kavramı (savaşın durdurulması) karşılar.
- B) Uyurgezer: Bu kelime "uyumak" (fiil) ve "gezmek" (fiil) kelimelerinin şimdiki zaman ortaç (sıfat-fiil) ekleri (-r/-er) alarak birleşmesiyle oluşmuştur. Yapısı: Fiil (ortaç) + Fiil (ortaç). "Uyur" ve "gezer" kelimeleri birleşerek "uyurgezer" (uykuda gezen kişi) anlamını kazanmıştır.
- C) Cingöz: Bu kelime "cin" (isim) ve "göz" (isim) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Yapısı: İsim + İsim. "Cin gibi gözü olan", yani kurnaz, zeki anlamında kullanılan bir sıfattır.
- D) Biçerdöver: Bu kelime "biçmek" (fiil) ve "dövmek" (fiil) kelimelerinin şimdiki zaman ortaç (sıfat-fiil) ekleri (-r/-er) alarak birleşmesiyle oluşmuştur. Yapısı: Fiil (ortaç) + Fiil (ortaç). "Biçer" ve "döver" kelimeleri birleşerek "biçerdöver" (tarım makinesi) anlamını kazanmıştır.
Yukarıdaki incelemeye göre:
- A) Ateşkes (İsim + Fiil)
- B) Uyurgezer (Fiil + Fiil)
- D) Biçerdöver (Fiil + Fiil)
Bu üç kelime (A, B, D seçenekleri) birleşirken en az bir fiil kökü/gövdesi ya da fiilden türemiş bir ortaç (sıfat-fiil) kullanılarak oluşturulmuştur. Yani, yapılarında fiilsel bir öğe barındırırlar.
Cingöz kelimesi ise iki isim kelimesinin birleşmesiyle oluşmuştur. Yapısında fiilsel bir öğe bulunmaz.
Bu nedenle, Cingöz kelimesinin oluşum yapısı diğerlerinden farklıdır.
Cevap C seçeneğidir.
