Bir ekosistemde besin zinciri: Ot → Çekirge → Kurbağa → Yılan → Kartal şeklindedir. Bu zincirdeki enerji akışı ile ilgili:
I. Kartal populasyonuna aktarılan enerji, ot populasyonundakinden azdır
II. Kurbağalardan yılanlara aktarılan enerji verimi %10-20 arasındadır
III. Besin zinciri uzadıkça toplam biyokütle azalır
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir besin zincirindeki enerji akışı ve biyokütle değişimi ile ilgili temel ekoloji prensiplerini inceleyeceğiz. Besin zincirimiz: Ot $\rightarrow$ Çekirge $\rightarrow$ Kurbağa $\rightarrow$ Yılan $\rightarrow$ Kartal şeklindedir.
Bu ifade doğrudur. Bir ekosistemde enerji akışı tek yönlüdür ve her trofik seviyede enerji kaybı yaşanır. Enerjinin büyük bir kısmı (yaklaşık %90'ı) bir trofik seviyeden diğerine aktarılırken ısı olarak kaybedilir, metabolik faaliyetlerde kullanılır veya sindirilemeyen besinlerle dışarı atılır. Bu nedenle, besin zincirinin başında yer alan üreticiler (ot) en fazla enerjiye sahipken, zincirin sonundaki tüketicilere (kartal) aktarılan enerji miktarı giderek azalır. Kartal, ot populasyonundan çok daha az enerji alabilir.
Bu ifade de doğrudur. Ekolojide "yüzde on kuralı" olarak bilinen bir prensip vardır. Bu kurala göre, bir trofik seviyeden bir sonraki trofik seviyeye aktarılan enerji miktarı ortalama olarak %10 civarındadır. Bazı durumlarda bu oran %5 ile %20 arasında değişebilir. Kurbağalar (ikincil tüketici) yılanlar (üçüncül tüketici) tarafından tüketildiğinde, kurbağaların sahip olduğu enerjinin yaklaşık %10-20'si yılanlara aktarılır.
Bu ifade de doğrudur. Biyokütle, belirli bir alandaki veya hacimdeki canlıların toplam kütlesini ifade eder. Enerji piramidinde olduğu gibi, biyokütle piramidinde de genellikle en alt trofik seviyede (üreticiler) en fazla biyokütle bulunur ve yukarı doğru çıkıldıkça biyokütle azalır. Bunun nedeni, her trofik seviyede enerji kaybı yaşanmasıdır. Daha az enerji, daha az canlı kütlesini destekleyebilir. Dolayısıyla, besin zinciri uzadıkça, en üstteki tüketicilerin toplam biyokütlesi, alt seviyelerdeki canlıların biyokütlesinden çok daha az olur.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, verilen üç ifadenin de doğru olduğunu görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
