2. "Sahilde yürürken öyle güzel bir manzarayla karşılaştım ki..."
Bu eksiltili cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa anlam bütünlüğü bozulur?
A) anlatmaya kelimeler yetmez
B) hemen fotoğrafını çektim
C) daha önce hiç görmemiştim
D) ama yağmur başlayınca
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, eksik bırakılmış bir cümlenin anlam bütünlüğünü bozacak seçeneği bulmamız isteniyor. Cümlenin ilk kısmına ve "ki" bağlacının işlevine dikkat ederek seçenekleri inceleyelim:
- Cümle Kökü: "Sahilde yürürken öyle güzel bir manzarayla karşılaştım ki..."
- Bu cümle, karşılaşılan manzaranın çok güzel olduğunu ve bu güzelliğin bir sonucu, bir açıklaması veya bir derecesi olduğunu belirten bir "ki" bağlacıyla devam edeceğini gösteriyor. "Ki" bağlacı burada genellikle bir neden-sonuç ilişkisi, bir açıklama veya bir pekiştirme anlamı taşır.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) anlatmaya kelimeler yetmez
- Manzara "öyle güzel" ise, bu güzelliği anlatmakta kelimelerin yetersiz kalması çok mantıklı ve doğal bir sonuçtur. Cümledeki anlam bütünlüğü korunur.
- B) hemen fotoğrafını çektim
- Güzel bir manzarayla karşılaşan birinin ilk tepkilerinden biri, o anı ölümsüzleştirmek için fotoğraf çekmek olabilir. Bu da "öyle güzel" olmanın doğal bir sonucudur ve anlam bütünlüğünü bozmaz.
- C) daha önce hiç görmemiştim
- Karşılaşılan manzaranın "öyle güzel" olması, aynı zamanda o güzellikte bir manzarayı daha önce hiç görmemiş olma durumunu da beraberinde getirebilir. Bu da manzaraya verilen değeri ve onun eşsizliğini vurgular. Anlam bütünlüğü korunur.
- D) ama yağmur başlayınca
- "Ama" bağlacı, kendisinden önceki ifadeyle çelişen veya zıt bir durumu belirtmek için kullanılır. Cümle "öyle güzel bir manzarayla karşılaştım ki..." diye olumlu bir durumla başlarken, "ama yağmur başlayınca" ifadesi olumsuz veya beklenmedik bir durumu ortaya koyar. "Ki" bağlacı ile kurulan bir cümlede, güzelliğin bir sonucunu veya açıklamasını beklerken, "ama" ile başlayan zıt bir durumun gelmesi cümlenin akışını ve anlam bütünlüğünü bozar. "Ki" bağlacı burada bir neden-sonuç veya açıklama beklerken, "ama" zıtlık bildirir ve bu iki bağlaç aynı anda bu şekilde kullanıldığında anlamsız bir yapı oluşur.
Bu nedenle, "ama yağmur başlayınca" ifadesi, cümlenin başlangıcındaki "öyle güzel bir manzarayla karşılaştım ki..." ifadesiyle mantıksal bir bütünlük oluşturmaz ve anlamı bozar.
Cevap D seçeneğidir.
