7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edilgen çatılı fiil, bir işin başkası tarafından yapıldığını belirtmektedir?
A) Kapı kendiliğinden açıldı.Sevgili öğrenciler, bu soruda edilgen çatılı fiilin ne olduğunu ve bir işin başkası tarafından yapıldığını nasıl belirttiğini anlamamız gerekiyor. Edilgen çatılı fiillerde, işi yapan kişi (özne) ya belli değildir ya da "tarafından" kelimesiyle açıkça belirtilir. Fiil, genellikle '-l' veya '-n' eklerinden birini alır.
Buradaki fiil "açıldı"dır. Fiil, '-ıl' ekini alarak edilgen çatılı olmuştur. Ancak "kendiliğinden" ifadesi, kapının kendi kendine açıldığını, yani bir başkası tarafından açılmadığını belirtir. Dolayısıyla, bir başkası tarafından yapılma durumu yoktur.
Buradaki fiil "soldu"dur. Bu fiil, '-l' veya '-n' eklerinden birini almadığı için edilgen çatılı değildir, etken çatılıdır. Çiçekler kendi kendine solma eylemini gerçekleştirmiştir.
Buradaki fiil "temizlendi"dir. Fiil, '-len' ekini alarak edilgen çatılı olmuştur. Cümlede "ev sahibi tarafından" ifadesi açıkça belirtilmiştir. Bu ifade, temizleme işinin "ev sahibi" denilen bir başkası tarafından yapıldığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu, soruda istenen durumu tam olarak karşılamaktadır.
Buradaki fiil "yağdı"dır. Bu fiil de '-l' veya '-n' eklerinden birini almadığı için edilgen çatılı değildir, etken çatılıdır. Yağmur kendi kendine yağma eylemini gerçekleştirmiştir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, C seçeneğindeki "temizlendi" fiili edilgen çatılıdır ve "ev sahibi tarafından" ifadesiyle işin bir başkası tarafından yapıldığını açıkça belirtmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
